Trong tháng 3 và tháng 4/2008, Bộ Tài chính đã hai lần liên tiếp tăng thuế nhập khẩu ôtô. Theo đó, lần thứ nhất thuế suất thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc được điều chỉnh từ mức 60% lên 70%, lần thứ hai điều chỉnh lên mức 83%. Tại lần điều chỉnh thứ hai, bên cạnh việc điều chỉnh đối với ôtô nguyên chiếc, Bộ Tài chính cũng đồng thời tăng mức thuế suất thuế nhập khẩu linh kiện ôtô thêm 3-5%.

Sau hai lần tăng thuế nhập khẩu ôtô vừa qua, dư luận đã có những phản hồi mạnh mẽ. Đặc biệt là sau lần điều chỉnh thứ hai, nhiều chuyên gia kinh tế cũng đã tham gia phân tích những mặt được và chưa được, những tác động tích cực và tiêu cực của việc điều chỉnh thuế suất thuế nhập khẩu ôtô.

Tại văn bản gửi các cơ quan báo chí, Bộ Tài chính tiếp tục nêu lên nguyên nhân cơ bản dẫn đến những quyết định điều chỉnh thuế nhập khẩu ôtô vừa qua.

Đó là “trước những tác động xấu từ kinh tế toàn cầu, cùng với thiên tai, dịch bệnh gây thiệt hại lớn về vật chất cho sản xuất và đời sống nhân dân, tình hình kinh tế nước ta trong những tháng đầu năm 2008 có những biến động tiêu cực: giá cả tăng cao, nhập siêu lớn.”

Cụ thể “kim ngạch nhập khẩu 4 tháng đầu năm 2008 bằng 171.88% so với cùng kỳ năm 2007… Riêng kim ngạch nhập khẩu ôtô nguyên chiếc 4 tháng đầu năm 2008 gấp 7 lần về lượng và 5,74 lần về giá trị so với 4 tháng đầu năm 2007. Linh kiện ôtô nhập khẩu 4 tháng đầu năm 2008 gấp 3,53 lần so với 4 tháng đầu năm 2007”.

Do vậy, “Chính phủ đã quyết định phải áp dụng các biện pháp nhằm giảm bớt tác động xấu cho nền kinh tế. Một trong những biện pháp đó là công cụ thuế và thắt chặt chi tiêu ngân sách”.

Cũng theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh thuế suất thuế nhập khẩu lần này đảm bảo chấp hành đúng cam kết với WTO, góp phần giảm nhập siêu, tiết kiệm ngoại tệ và hạn chế nhập khẩu hàng tiêu dùng không thiết yếu trong đó có ôtô.

Trước những phản hồi của dư luận trong đó tập trung mạnh mẽ vào mặt hàng ôtô, Bộ Tài chính “phân bua” là đã “không nhằm vào một vài mặt hàng cụ thể, một vài đối tượng nào đó mà là giải pháp chung để tác động vào thị trường nói chung nhằm thực hiện nhiệm vụ của Chính phủ.”

Trao đổi với báo giới, một chuyên gia kinh tế đã nhận định những phản hồi của Bộ Tài chính về việc tăng thuế nhập khẩu ôtô là quá “nhẹ nhàng” và chưa giải đáp được những băn khoăn của dư luận, chưa thuyết phục đối với cộng đồng doanh nghiệp.