Sau hai đợt tăng thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc và ôtô cũ diễn ra trong chưa đầy một tháng, đợt 1 áp dụng mức thuế 70% có hiệu lực vào ngày 2/4, và đợt hai tăng lên mức 83% và cũng được áp dụng trên các tờ khai, được doanh nghiệp đăng kí với các cơ quan từ ngày 22/4.

Với đợt tăng thuế này đã thực sự đưa thị trường ôtô Việt Nam vào một thái cực bất lợi hoàn toàn cho xe nhập khẩu. Với quyết định điều chỉnh thuế nhập khẩu xe của Bộ Tài Chính, thì không những dòng xe ngoại tăng mà các loại xe lắp ráp trong nước cũng không nằm ngoài luồng quay tăng giá.

Trên thị trường Việt Nam hiện nay, giá các loại xe nhập khẩu tăng cao một phần do  tăng thuế nhập khẩu xe, một phần do khan hiếm và nhu cầu của người dân đối với dòng xe nhập khẩu tăng cao. Các nhà nhập khẩu xe hơi cho rằng, việc tăng thuế nhập khẩu xe không những gây khó khăn với doanh nghiệp mà người tiêu dùng còn phải chịu mức giá đắt, nhất là trong thời điểm lạm phát hiện nay.

Theo TS. Lê Đăng Doanh thì việc tăng thuế nhập khẩu  thì đây là một biện pháp tình thế của Bộ Công Thương nhằm giảm nhập siêu. Nhưng, đây chỉ là biện pháp trước mắt, ngoài ra cần phải tăng kiểm soát nguồn vốn tín dụng thương mại, nguồn vốn vay để nhập khẩu  và mua ôtô.

Các nhà nhập khẩu đã tăng giá xe lên từ 5 - 15%, cụ thể đối với  mẫu xe SUV đắt hàng nhất trong thời gian qua là Hyundai Santa Fe bản 2.2 AT 4WD CRDi trước đây có giá khoảng 53.000 USD thì nay sẽ tăng thêm trên 5.000 USD/chiếc, hay như mẫu xe sedan nhập khẩu khá ăn khách hiện nay là Toyota Camry sẽ bị tăng giá thêm khoảng 8.000 - 9.000 USD/chiếc. Với bất kỳ khách hàng nào thì mức tăng giá như vậy cũng khiến những lựa chọn của họ có thể bị chi phối.

Mức tăng từ 3-5% đối với linh kiện ôtô NK được ông Trần Bá Dương-TGĐ Trường Hải Auto - lý giải, sẽ đẩy giá xe lắp ráp trong nước tăng lên ít nhất là 7%. Đợt tăng thuế này được áp dụng đột ngột, theo ông, cũng có thể khiến các DN lắp ráp ôtô trong nước lỗ vì đã trót nhận đơn đặt hàng với giá cũ nhưng chưa chuẩn bị đủ bộ linh kiện.

Một chuyên gia trong ngành thương mại cho rằng, mặc dù mức tăng thuế nhập khẩu linh kiện không đáng kể song các hãng xe trong nước vẫn có đủ lý do để nâng giá bán cao hơn nữa. Đó là vì mức tăng giá bán chỉ thấp hơn chút ít so với xe nhập khẩu sẽ không hề làm giảm khả năng cạnh tranh của xe “nội” khi giá bán vẫn đang chênh lệch khá nhiều. Chưa kể một yếu tố quan trọng khác là hiện rất nhiều mẫu xe lắp ráp vẫn đang “cháy hàng” và các hãng xe nội địa vẫn còn trong quá trình “trả nợ”.

Ông Hà Minh Tuấn, Tổng giám đốc Hyundai Việt Nam, cho biết hiện tại công ty vẫn còn khá nhiều xe được nhập khẩu theo mức thuế cũ 70% nên các khách hàng vẫn có thể đăng ký mua tại hệ thống đại lý ủy quyền.

Đại diện nhiều doanh nghiệp nhập khẩu ôtô khẳng định chưa tăng giá bán ngay lúc này một phần do lượng xe được hưởng mức thuế cũ vẫn còn và một phần cũng để tránh “sốc” cho khách hàng. Tuy nhiên, việc làm này hầu như chỉ được thực hiện bởi các nhà phân phối chính thức và một số doanh nghiệp nhập khẩu lớn có uy tín trên thị trường.

Thuế NK ôtô nguyên chiếc đang gần chạm mức thuế trước khi VN gia nhập WTO. Đó là thời kỳ mà cả xã hội đều "kêu" về sự bảo hộ quá sâu đối với các nhà sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước. Thị trường đang trong quá trình  lành mạnh hoá khi thuế NK giảm, góp phần kích cầu, thì việc tăng trở lại thuế NK đang đưa người tiêu dùng trở lại thời kỳ "thắt lưng buộc bụng".

Mục đích tối thượng của chính sách thuế lúc này là nhằm kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, dư luận vẫn không hoàn toàn đồng tình với thời điểm áp dụng thuế suất mới quá đột ngột khiến cho nhiều DN NK ôtô và linh kiện không kịp trở tay.