“Chúng ta không thể chạy theo những con số đẹp về vốn đăng ký của việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mà quên mất rằng đó chỉ là hành động “xí chỗ” của các nhà đầu tư nước ngoài. Riêng đối với thị trường bất động sản (BĐS), FDI đổ vào nhiều chưa hẳn đã là một tín hiệu tốt”. Chuyên gia kinh tế cao cấp Lê Đăng Doanh nhận định như thế.

Không giải quyết được những vấn đề căn bản

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến tháng 6-2008, tổng số vốn FDI đăng ký đầu tư vào thị trường BĐS đã lên tới trên 13 tỉ USD, chiếm hơn 40% cơ cấu FDI. Đáng chú ý, trong tổng số 19 dự án lớn được cấp giấy chứng nhận đầu tư, có tới 15 dự án có liên quan đến lĩnh vực BĐS như: văn phòng, căn hộ cao cấp, khu nghỉ dưỡng, khách sạn... Theo TS Lê Đăng Doanh, bên cạnh việc tăng nguồn cung cho thị trường BĐS, dòng chảy FDI vào BĐS thời gian qua không giải quyết được những vấn đề căn bản về kinh tế - xã hội. Hầu hết các dự án đều không tạo ra việc làm cho người lao động. Cũng về vấn đề này, một nhà đầu tư nước ngoài thừa nhận rằng việc thu hút nhiều FDI vào thị trường BĐS không mang lại những lợi ích thiết thực như FDI vào các lĩnh vực khác như công nghiệp - xây dựng, thương mại, dịch vụ...

Nhiều thách thức

Theo ông Nguyễn Đăng Sơn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đô thị và Phát triển hạ tầng, hiện nay, Chính phủ vẫn tăng cường việc thu hút FDI. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra khá nhiều thách thức, trong đó có việc sẽ gây ra không ít khó khăn cho các doanh nghiệp (DN) trong nước. DN VN vốn yếu về tài chính, kém về khả năng cạnh tranh, trong bối cảnh tín dụng bị thắt chặt, đương nhiên sẽ phải “nhường sân” cho khối ngoại. Sự đầu tư ồ ạt của các nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường BĐS cho thấy thị trường này là “miếng mồi” quá ngon vào lúc các DN trong nước lại đang sống vật vờ.

Thực tế cho thấy, vốn FDI thời gian qua chủ yếu dồn vào phân khúc thị trường BĐS cao cấp, hầu như không hướng đến nhóm đối tượng có thu nhập thấp trong xã hội. Vì thế, khoảng cách về nguồn cung và mức độ đầu tư giữa thị trường cao cấp và thị trường nhà ở dành cho người thu nhập thấp ngày càng lớn. Nguồn vốn đầu tư vào phân khúc dưới ngày càng teo tóp. Đây là một thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách. “Chỉ khi nào chúng ta hướng được các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào việc xây nhà dành cho người thu nhập thấp thì khi đó những kỷ lục FDI mới thực sự có ý nghĩa” – ông Sơn nói.

Theo các nhà phân tích, kỷ lục về vốn FDI là tín hiệu tốt về môi trường kinh doanh tại VN nhưng riêng với thị trường BĐS thì cần có chính sách tận dụng tối đa hiệu quả mà nó mang lại và khắc phục những vấn đề trên. Để làm được điều này, cần chính sách điều tiết thị trường BĐS, thị trường vốn của Chính phủ.

Quản lý không khéo sẽ gia tăng lạm phát

TS Lê Đăng Doanh cho rằng dòng vốn FDI đổ vào thị trường BĐS quá nhiều sẽ kéo theo những rắc rối đối với thị trường vốn. Quản lý không khéo sẽ làm gia tăng lạm phát. Bởi mỗi dự án chỉ được kinh doanh trong một khoảng thời gian nhất định theo giấy phép đầu tư. Sau khi hết thời hạn, các chủ đầu tư sẽ phải rút vốn khỏi thị trường. Và khi đó, họ sẽ phải bỏ tiền đồng ra để mua ngoại tệ. Lượng lớn tiền đồng được tung ra thị trường sẽ ảnh hưởng tới vấn đề lạm phát và gây ra khó khăn đối với cơ chế điều tiết tiền tệ trong nước.