Hiện nay, quan chức chính phủ nhiều quốc gia phải đau đầu nhằm tìm ra các giải pháp để có thể kiềm chế giá lương thực tăng. Trong khi đó, giá các sản phẩm lương thực thực phẩm lại tỏ ra khá “nhạy cảm” trước bất kì động thái nào có thể làm tăng giá.

Hồi cuối tháng 7 vừa qua, Bộ Nông nghiệp Nga thông báo sẽ chuyển Cơ quan Quản lí Thị trường Lương thực (AFM) thành “Đại công ty lương thực” của Nga. Theo đó, quyền quản lí của Bộ Nông nghiệp đối với 28 công ty lương thực của Nga sẽ được chuyển cho AFM. Giá trị tổng cổ phần huy động được có thể lên tới 300 - 400 triệu USD.

Giới chức Nga tin rằng cùng với những quy định về thuế, AFM - “Đại công ty lương thực” sẽ giúp bảo vệ thị trường trong nước chống lại giá các loại ngũ cốc tăng vùn vụt - nguyên nhân chính gây ra “lạm phát lương thực”. Tổng cục Thống kê Quốc gia Liên bang Nga (Rosstat) thông báo rằng vào cuối quý 3 năm nay, giá lương thực ở Nga sẽ tăng nhanh hơn so với tại các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU). Hồi cuối tháng 6, giá lương thực ở Nga tăng 1,1% (lên 12,9% kể từ đầu năm); nhưng ngược lại, tại EU, giá lương thực chỉ tăng có 0,3%. Cũng trong tháng 6, tại Nga, giá bánh mì và các sản phẩm từ bánh mì tăng 2,4%.

Ý định nói trên đã gây nên phản ứng vô cùng gay gắt ở phương Tây. Còn các nhà phân tích thì chỉ trích rằng Moscow đang cố gắng độc quyền thị trường lương thực. Các quốc gia phương Tây cho rằng sự xuất hiện của “Đại công ty lương thực” tại Nga sẽ "gây ra một mối đe dọa". Tờ Thời báo Tài chính nhận định: Nga đang cố gắng “tạo ra công cụ” nhằm gây sức ép cho thị trường thế giới. Giới phân tích tin trong vòng 4 - 5 năm nữa, “Đại công ty lương thực” sẽ giành được quyền kiểm soát đối với hơn một nửa số các nhà xuất khẩu ngũ cốc của Nga, và tầm ảnh hưởng của nó sẽ tương tự như Gazprom trong thị trường năng lượng.

Về phía Mỹ, Bộ Nông nghiệp nước này (USDA) cũng lên tiếng bày tỏ mối quan ngại của mình với sự xuất hiện của “Đại công ty lương thực” Nga. Tuy nhiên, không rõ liệu giới chức Mỹ có lo ngại về thị trường ngũ cốc thế giới, hoặc về các công ty tư nhân của Nga hay không.

Còn các chuyên gia Nga thì tin rằng phương Tây đang phóng đại mối lo ngại của mình lên. Vẫn chưa rõ liệu cơ quan mới này sẽ như thế nào, và ai sẽ tham gia vào tổ chức đó. Ông Dmitry Rylko, Giám đốc Viện Nghiên cứu Thị trường Lương thực (IAMS), phát biểu với các phóng viên hãng RIA Novosti rằng: “Tầm quan trọng của cơ quan này được đánh giá cao. Thậm chí nếu nó (AFM) huy động tất cả các cổ phần nhà nước trong các công ty lương thực, nó sẽ là một người chơi lớn nhất trên thị trường. Tuy nhiên, nó sẽ thống trị thị trường chỉ khi một số công ty tư nhân tham gia. Không ai biết được liệu điều đó có xảy ra hay không”. Theo ước tính của IAMS, hơn 60% thị trường thuộc về 6 công ty tư nhân: Công ty Ngũ cốc Quốc tế Agrika, Rosinteragroservis, Yugtranzitservis, Yug Rusi, và Aston.

Kể từ khi chính quyền Nga không giấu mong muốn đưa Nga trở thành thủ lĩnh trên thị trường lương thực, nhiều lo ngại rằng Moscow có thể biến lương thực trở thành vũ khí ngoại giao và sử dụng nó như việc Gazprom sử dụng khí đốt đã xuất hiện tại phương Tây. Song có thật thích hợp không khi so sánh AFM với Gazprom? Trong thị trường lương thực, Nga đứng thứ năm sau Mỹ, Canada, EU, và Australia - Điều này không có nghĩa là vai trò của Moscow nhỏ. Tại Ai Cập và Ấn Độ, Nga là nhà xuất khẩu lương thực hàng đầu.