Lương tăng nhưng vẫn thấp

Ông Phạm Minh Huân, Vụ trưởng Vụ Tiền lương, Tiền công Bộ LĐ-TB-XH cho biết, từ năm 2003-2007 đã qua bốn lần điều chỉnh lương mức lương tối thiểu. Tiền lương tối thiểu tăng từ 210.000 đồng lên 540.000 đồng/tháng. Tiền lương, thu nhập của người lao động trong các doanh nghiệp tiếp tục ổn định và tăng lên. Theo số liệu của báo cáo điều tra 1000 doanh nghiệp và 10.000 lao động thuộc 12 tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương và số liệu tổng hợp của các công ty hạng đặc biệt, Tập đoàn kinh tế, thì tiền lương bình quân của người lao động trong năm 2007 đạt khoảng 2,2 triệu đồng/tháng, tăng từ 8% đến 10% so với năm 2006, trong đó tiền lương binh quân trong công ty nhà nước đạt 2,6 triệu đồng/tháng, tăng 11% so với năm 2006. Riêng các Tổng công ty hạng đặc biệt, Tập đoàn kinh tế đạt 3,95 triệu đồng/tháng, tăng 15% so với năm 2006... Tiền lương thấp nhất bình quân thực trả cuả các doanh nghiệp năm 2007 đều cao hơn so với quy định của Nhà nước, khoảng 1,05 triệu đồng/tháng, tăng 6% so với năm 2006. 

Nhưng mức lương tối thiểu chung còn thấp, chưa đạt mục tiêu đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động. Việc điều chỉnh mức lương tối thiểu áp dụng đối với khu vực doanh nghiệp chư a theo nguyên tắc của thị trường, cơ bản vẫn phụ thuộc vào khả năng của ngân sách nhà nước. Điều chỉnh lương còn có sự phân biệt theo loại hình doanh nghiệp đã tạo ra sự chênh lệch, không bình đẳng. Hệ thống thang lương, bảng lương của công ty nhà nước chưa trở thành thước đo giá trị trong phân phối tiền lương mà chỉ là cơ sở để đóng bảo hiểm xã hội, chưa là thước đo giá trị để trả lương cho người lao động của doanh nghiệp. Hiện mới chỉ có 30% ngoài nhà nước đăng ký thang lương, bảng lương theo quy định, nhiều doanh nghiệp chỉ đăng ký kiểu đối phó hoặc xây dựng thang, bảng lương chưa đúng theo nguyên tắc của Nhà nước, kéo dài số bậc lương, khoảng cách bậc lương quá thấp. Ở loại hình doanh nghiệp này nhất là doanh nghiệp da giày, dệt may, chế biến vẫn còn hiện tượng nhiều doanh nghiệp ép mức tiền công của người lao động. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp còn lợi dụng chia thu nhập của người lao động thành phụ cấp, trợ cấp, tiền thưởng để trốn đóng bảo hiểm xã hội, không đảm bảo các quyền lợi của người lao động... 

Tranh chấp lao động và đình công không giảm 

Do có những bất hợp lý về thu nhập và mức sống nên trong năm 2007, tình hình đình công diễn biến phức tạp, trong đó gần 80% xảy ra ở các DN FDI, 20% ở DN dân doanh, 70% các cuộc đình công xảy ra ở các ngành dệt may, da giày, chế biến gỗ, cơ khí và trên 90% xảy ra ở các DN đóng trên địa bàn một số tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, đây là những vấn đề cần được tập trung để giải quyết triệt để trong thời gian tới. Hiện chúng ta chưa giải quyết được triệt để nguyên nhân đình công. Vấn đề chăm sóc công nhân và giải quyết vấn đề đình công cần được rà soát định kỳ, có chỉ tiêu. Trong thời gian tới cần làm 3 cái có đối với người lao động: có thoả ước lao động, có BHXH bắt buộc, khi có tranh chấp giữa người lao động và chủ sử dụng hoặc khi tiến hành hoà giải cần có bốn bên tham gia: đại diện công nhân, chủ DN, công đoàn và Sở LĐTBXH.... 

Sẽ tiếp tục nâng mức lương tối thiểu chung

Ngoài việc tiếp tục phổ biến pháp luật lao động cho người lao động để giảm tối đa các cuộc đình công, hoặc đình công theo đúng những quy định của pháp luật, để người lao động có thể sống mức tối thiểu bằng lương tối thiểu của mình trong năm 2008 và những năm tiếp theo Bộ LĐ-TB-XH sẽ tiếp tục đề xuất Chính phủ có sự đổi mới về chính sách tiền lương trên nguyên tắc phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế, có chính sách thoả đáng đối với người giỏi, người tài.

Ông Huân cũng nhấn mạnh, Bộ sẽ tiếp tục điều chỉnh nâng dần mức lương tối thiểu chung nhằm từng bước để lương tối thiểu thực hiện đúng vai trò "mức lương sàn", đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động. Bên cạnh đó Bộ sẽ nghiên cứu các giải pháp và bước đi phù hợp trong quá trình thực hiện lộ trình thống nhất mức lương tối thiểu trong các loại hình doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động như ngành dệt may, da giày, doanh nghiệp vừa và nhỏ; Tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý tiền lương đối với doanh nghiệp nhà nước gắn với năng suất lao động và hiểu quả sản xuất kinh doanh; có chế quản lý tiền lương phù hợp đối với doanh nghiệp dân doanh và doanh nghiệp FDI để đảm bảo lợi ích của người sử dụng lao động và người lao động.