Chương trình Lương thực Thế Giới (WFP) cho biết, trung tâm của cơn khủng hoảng này là Ethiopia với khoảng 10,3 triệu người – tương đương 12% dân số – vẫn nằm trong tình trạng cứu trợ khẩn cấp trong vài tháng tới. Tuy nhiên, nguy cơ chết đói đã lan rộng ở khu vực trải dài hình vòng cung từ Somalia và Djibouti qua Kenya và Uganda.

Nguyên nhân đầu tiên là giá lương thực thực phẩm và nhiên liệu tăng cao đã làm trầm trọng thêm tình trạng hạn hán kéo dài trên diện rộng ở khu vực đầu sừng .

Với hy vọng giá cả toàn cầu sẽ giảm trước khi có khả năng tái thiết nguồn dự trữ bằng việc nhập khẩu, Chính phủ đã áp dụng chiến lược xoa dịu người nghèo thành thị và tránh làm xáo trộn tình hình lương thực. Tuy nhiên, giá cả hiện nay vẫn duy trì ở mức cao và nhiều quốc gia đang phải đối mặt với những vụ mùa thất bát mà không còn lương thực dự trữ.

Ông Peter Smerdon, phát ngôn viên của WFP tại Nairobi cho biết: “Đây là cuộc khủng hoảng toàn khu vực và con số người bị ảnh hưởng còn cao hơn cả đợt hạn hán sảy ra tại khu vực này năm 2006 với khoảng 11 triệu người có nguy cơ chết đói. Giá lương thực tăng cao đồng nghĩa với việc có nhiều người không thể mua được lương thực thực phẩm thậm chí kể cả khi có lương thực để bán ở khu vực của họ”.

Cùng với những thiệt hại ở Ethiopia – nơi mà con số 5,7 triệu người đã được cứu trợ lương thực vẫn chỉ là một tỉ lệ khiêm tốn – có đến 2,6 triệu người cần được trợ giúp ở Somalia, nơi hạn hán cùng với mâu thuẫn giữa chính phủ và phe đối lập đang phá vỡ nền nông nghiệp và thương mại.

Tại quốc gia Djibouti nhỏ bé, 115.000 người cần cứu trợ lương thực, cũng như 900.000 người ở vùng đất khô cằn phía bắc Kenya và 707.000 người ở khu Karamoja, phía bắc Uganda.

Giá lương thực ở Ethiopia

Trong khi chiến dịch cứu trợ khẩn cấp bắt đầu từ hôm thứ hai, ông Mohamed Diab, giám đốc WFP ở Ethiopia, đã phát biểu rằng: “Hàng triệu mạng sống đang gặp nguy hiểm nếu như chúng ta không thể đưa lương thực thực phẩm đến cho họ trong vòng 2 tháng tới”. Chương trình Lương thực Thế Giới WFP ước tính rằng sẽ cần thêm 420 triệu đôla Mỹ để đáp ứng nhu cầu lương thực ở vùng đầu sừng Châu Phi cho đến cuối năm nay.

Các đại lý lương thực nói rằng, lúa gạo ở Ethiopia đã trở nên quá khan hiếm, giá của hầu hết các mặt hàng ngũ cốc được sản xuất trong nước hiện nay còn cao hơn cả lúa gạo nhập khẩu.

Ông Sonali Wickrema, Chủ tịch WFP ở Addis Ababa, đã khẳng định rằng đây là “một cú sốc mà họ không lường trước được”. Ông nhận đinh: “Giá bán lẻ ngô trắng đã tăng hơn 150% so với cùng thời  điểm này năm ngoái, và việc tăng giá nhiên liệu đồng nghĩa với phí tổn phân phối tăng cao chót vót”

Tuy nhiên, các chuyên gia nói rằng nạn đói trên diện rộng như đã xảy ra hồi năm 1984-1985 là điều người ta không nghĩ đến.