Đóng cửa cho vay để hạn chế rủi ro
Các NH đã ra sức thu hồi nợ, nhưng do ảnh hưởng bởi các dự bán bị ngưng trệ hoặc phải tạm dừng, nhiều chủ đầu tư đã mất khả năng trả nợ. Giá cả vật liệu tăng cũng là rào cản lớn khiến các chủ đầu tư không thể hoàn tất được dự án thu hồi vốn trả nợ NH. Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đầu năm 2008, giá trị tài sản đảm bảo là BĐS chiếm khoảng 50% tổng tài sản của hệ thống NH; dư nợ bất động sản khoảng 135.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 10,8% tổng dư nợ toàn hệ thống. Đến hết tháng 6/2008, tỷ lệ này là 9,96%.

Tín dụng BĐS được NH hạn chế tối đa trong 6 tháng đầu năm, nên mức tăng trưởng không đáng kể. DongA Bank cho biết, tính đến hết tháng 6/2008, dư nợ tín dụng BĐS chỉ chiếm 10% tổng dư nợ của NH là 24.671 tỷ đồng. Ông Phạm Duy Hưng, Tổng giám đốc VietA Bank cho biết, để đáp ứng yêu cầu của NHNN về hạn chế tăng trưởng tín dụng, trong 6 tháng đầu năm, VietA Bank rất thận trọng đối với cho vay, đặc biệt là lĩnh vực BĐS.

Tổng giám đốc Sacombank, ông Trần Xuân Huy cho biết, tính đến ngày 30/6, tổng dư nợ tín dụng BĐS chỉ chiếm 3% tổng dư nợ của NH là hơn 38.330 tỷ đồng. Riêng với cho vay BĐS tiêu dùng (cho vay mua nhà để ở, cải tạo sữa chữa nhà ở) chiếm tỷ trọng 16% tổng dư nợ.

Để kiểm soát chặt rủi ro trong quá trình triển khai tín dụng BĐS, ông Huy cho biết, Sacombank đã ban hành quy chế cho vay BĐS, theo đó, NH chọn lựa và thẩm định các dự án BĐS rất kỹ lưỡng trước khi quyết định đầu tư.
Với tỷ trọng dư nợ thấp, cùng với quy trình quy chế và chuẩn mực về thẩm định các dự án BĐS, ông Huy cho rằng, rủi ro từ thị trường BĐS sẽ ảnh hưởng không đáng kể đến hoạt động của Sacombank. Hiện Sacombank vẫn mở cửa đối với tín dụng BĐS, nhưng rất thận trọng và kiểm soát chặt để giảm thiểu rủi ro.

Tương tự, ACB rất hạn chế trong việc triển khai tín dụng BĐS và hoàn toàn không cho vay đối với các dự án đầu tư BĐS. Người đứng đầu ACB cho biết, NH chỉ triển khai đối với các khoản tín dụng cho vay mua nhà trả góp.

Nguy cơ nợ khó đòi
Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, tăng trưởng nóng của tín dụng BĐS trong năm qua đang gây áp lực lớn đối với nhiều NH trong năm nay. Các khoản cho vay BĐS được đánh giá là sẽ khó thu hồi, vì thị trường nhà đất đang khó khăn.

Tiến sĩ Trần Du Lịch, Viện trưởng Viện Kinh tế TP.HCM cho rằng, thị trường BĐS đang trong giai đoạn trở về dần giá trị thực và có thể đến hết quý III/2008 mới chạm đáy. Tuy nhiên, ông Lịch cũng cho rằng, thị trường BĐS Việt Nam còn méo mó, chưa có sự liên thông với 3 thị trường mua bán, cho thuê và thế chấp. Vì vậy, khó có thể xác định được diễn biến của thị trường nhà đất trong thời gian tới.

Trong năm 2007, khi thị trường nhà, đất tăng trưởng nóng, các NH đã đua nhau “đẩy” vốn vào thị trường này. Giá trị các khoản vay được đẩy lên đến 90% giá trị tài sản đảm bảo là BĐS định mua và kéo dài trong thời hạn tới 20 - 30 năm.

Do không lường trước những khó khăn có thể xảy ra, nên nhiều NH đang gặp khó khăn trong việc thu hồi các khoản nợ cho vay BĐS để kéo dư nợ tín dụng về mức quy định của NHNN trong năm nay. Theo ông Hồ Hữu Hạnh, Giám đốc NHNN Chi nhánh TP.HCM cho rằng, tuy tăng trưởng tín dụng BĐS của NH trên địa bàn 6 tháng đầu năm 2008 đã giảm dần, nhưng vì đã mạnh tay cho vay quá nhiều vào lĩnh vực BĐS trong năm trước, nên hiện gặp nhiều khó khăn.

Theo báo cáo sơ bộ của 57 tổ chức tín dụng trên địa bàn TP.HCM, tính đến hết tháng 10/2007, dư nợ cho vay BĐS là 34.643 tỷ đồng, chiếm 9,74% tổng dư nợ cho vay của hệ thống NH trên địa bàn.