Không tăng vọt như đồn thổi

TS Doanh cho biết: “Hiện chúng tôi chưa thể công bố chi tiết từng con số của nghiên cứu. Kết quả này phải được tổng hợp toàn bộ và đánh giá chung, sau đó Hội đồng Khoa học của Bộ NN&PTNT sẽ công bố”.

Theo như đánh giá ban đầu, dư lượng thuốc tăng trưởng tồn đọng trên rau chỉ khoảng  3 ngày là hết. Cụ thể, trước đó các luống rau đã được phun thuốc với 2 mức: liều lượng bình thường và liều lượng gấp đôi.

Với những luống rau phun thuốc với liều lượng bình thường có mức tăng vọt trên rau từ 5-6% và dư lượng thuốc tồn tại trên rau sau 3 ngày thấp hơn mức cho phép. Còn với những luống rau phun thuốc với liều lượng gấp đôi, mức tăng trưởng của rau khoảng 20% và dư lượng thuốc tồn đọng trên rau cũng cao hơn nhưng không quá mức cho phép. Kết quả phân tích dư lượng thuốc trên rau tại Quảng Ngãi và TPHCM cũng có kết quả tương đồng với kết quả thử nghiệm tại Hà Nội.

Theo ông Vương Trường Giang, Trưởng phòng Kiểm định Chất lượng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), Trung tâm Kiểm định thuốc BVTV phía Bắc, kết quả phân tích này có đủ độ tin cậy vì việc lấy mẫu và xét nghiệm đã được tiến hành theo đúng các quy định.

Quy trình phân tích dư lượng thuốc BVTV tại đây cũng được tiến hành theo tiêu chuẩn của Bộ NN&PTNT. Sau hơn 2 tuần phân tích ròng rã, kết quả loại hoạt chất Giberellic acid trong 3 loại thuốc đã được sử dụng để phun thử nghiệm trên rau tại 3 miền có hàm lượng tồn dư khoảng 20%. Đây là hàm lượng ở mức cho phép. Sau khi phun khoảng 3 ngày, những loại rau này đã an toàn với người sử dụng.

Gây độc hại là do người sử dụng sai quy cách

Theo TS Doanh, loại thuốc và liều lượng phun có ảnh hưởng đến quá trình phân huỷ thuốc trên rau. Ở kết quả phân tích rau tăng vọt tại 3 miền cho thấy, mặc dù không ở quá mức cho phép nhưng những ô phun nhiều thuốc, mức tồn dư thuốc trên rau có cao hơn. Và nếu sử dụng rau sau khi phun thuốc không đúng thời gian cho phép (3 ngày), mức độ an toàn sẽ thấp.

Còn ông Giang khẳng định, theo quy định chung cho tất cả các loại thuốc BVTV khác, ít nhất phải khoảng 7 ngày sau khi phun thuốc mới sử dụng rau là tốt nhất. Dư lượng thuốc tồn tại lâu hay phân huỷ nhanh trên rau còn tuỳ thuộc từng loại thuốc.

Cải xanh trước khi phun thuốc

Với 3 loại thuốc tăng trưởng trên, do làm đúng quy trình và liều lượng nên nghiên cứu cho thấy thuốc chỉ tồn tại khoảng 3 ngày nhưng với một số thuốc khác hiện đang trôi nổi trên thị trường có thể có quá trình phân huỷ chậm hơn, đặc biệt là các loại thuốc độc bảng A đã bị cấm trước đây.

Điều này đồng nghĩa với việc tính mạng của người tiêu dùng đang phụ thuộc hoàn toàn vào người trồng rau về quy trình phun, thu hoạch, liều lượng và chủng loại thuốc. Trước mắt, nếu người trồng rau không thực hiện đúng các quy định trên, người tiêu dùng sẽ đưa vào người một lượng thuốc BVTV hàng ngày và ảnh hưởng lâu dài đến sức khoẻ là hoàn toàn có thể xảy ra.

Rau cải không biến dạng khi phun thuốc tăng vọt

Sáng nay, sau 2 tuần phun thuốc kích thích tăng trưởng, tại Gia Lâm (Hà Nội), các nhà khảo nghiệm đã thu hoạch rau cải xanh. Không giống như xà lách, cải xanh phun thuốc không có sự khác biệt so với loại không phun.

Chị Thu Hà, Phó bộ môn rau và gia vị, Viện nghiên cứu rau quả, người trực tiếp thu hoạch rau, cho biết: "Về màu sắc và độ dài, rau phun thuốc trong, ngoài danh mục và rau đối chứng không có sự khác biệt". Tuy nhiên, đó chỉ là quan sát bề ngoài, các nhà khoa học đang phân tích dư lượng thuốc, chất lượng rau dựa trên các yếu tố như: hàm lượng chất khô, vitamin C, nguyên tố vi lượng...

Trước đó, tại Hà Nội các nhà khoa học đã phun thử nghiệm thuốc kích thích tăng trưởng trên rau xà lách. Kết quả là xà lách đã biến dạng, thân dài ra, mọc nhiều ngọn nhánh, màu sắc nhạt hơn. Tại TP HCM và Quảng Ngãi, rau cải bẹ được phun thuốc phát triển rất lạ, có cây cao ngổng, có cây chỉ cao vừa phải rồi xoắn tít lá.

Cuộc khảo nghiệm của Bộ Nông nghiệp được tiến hành sau khi có những ý kiến trái chiều về thuốc kích thích tăng trưởng nhập lậu. Ngay trước Tết Nguyên đán, các vùng trồng rau, quả ngoại thành Hà Nội, Hà Tây xôn xao về công dụng "thần kỳ" của loại thuốc kích thích tăng trưởng có nguồn gốc Trung Quốc. Chỉ vài ngày sử dụng, ruộng rau cằn cỗi sẽ trở nên mỡ màng, mọc nhanh không kịp hái.

Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội đã vào cuộc, làm thí nghiệm nhanh trên xà lách (lúc trời rét đậm) và kết luận: rau phun thuốc kích thích tăng trưởng không lớn hơn đáng kể. Nhiều nhà khoa học đã không đồng tình với Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội cả về điều kiện làm thí nghiệm (quá lạnh) lẫn số mẫu ít ỏi.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Khải, Giám đốc Trung tâm hoạt hóa điện hóa, đã làm thí nghiệm tại Thường Tín, Hà Tây. Với nồng độ phun thuốc "như nông dân vẫn làm", kết quả trái ngược hoàn toàn: chỉ sau 3-4 ngày phun thuốc, xà lách lớn vọt gấp 3 lần so với rau không phun.

Dự kiến cuối tháng này, Hội đồng khoa học chuyên ngành của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ đưa ra kết luận cuối cùng về tác dụng của thuốc kích thích tăng trưởng trên rau.