Nhờ sự giúp đỡ của Uỷ ban bảo hộ chính sách cho người nước ngoài Kyeong Buk Dae Kuk và những người tình nguyện, sáng ngày 7/3/2008 bà Kim Anh nhập cảnh vào Hàn Quốc.

Tôi không tin con mình tự tử

Sáng 8/3, bà Kim Anh đã đến Sở cảnh sát thành phố Kyeong San hỏi về việc điều tra cái chết của con gái bà, đồng thời cũng cho biết bà sẽ trực tiếp đi điều tra để làm sáng tỏ những uẩn khúc trong cái chết của con gái.

Bà Kim Anh nhớ lại: “Khi đến đây, tôi muốn nhấn mạnh cho họ hiểu là không có lí do gì để con gái tôi tự tử và tôi không tin con mình tự tử. Vì theo văn hoá của người Việt Nam, người ta không bao giờ có ý định tự tử vào ngày 30 Tết, đó là khoảng thời gian vô cùng thiêng liêng. Hơn nữa, theo quan niệm của người Việt, chết vào ngày này coi như mất giỗ”.

Theo tường trình của bà Kim Anh với cảnh sát thành phố Kyeong San, bà đã nói chuyện điện thoại lần cuối với con gái vào ngày 2/3. Khi đó, Thanh Lan vừa khóc vừa nói “rất nhớ mẹ”. Vì lo cho con gái nên vài lần bà đã gọi điện sang nhà chồng của Lan, nhưng gia đình chồng Lan đã không cho bà nói chuyện với con gái. Sau đó thì bà mất liên lạc với con gái cho đến khoảng 1 giờ 30 phút chiều ngày mùng 6/2, bà nhận được tin con gái chết từ công ty môi giới hôn nhân.

Bà cho biết, gia đình bà không hề biết rằng thi thể Thanh Lan đã được hỏa thiêu 2 ngày sau khi mất. Bà chỉ được biết chuyện đã hỏa thiêu xác con gái vào ngày 19/2. Bà yêu cầu làm sáng tỏ nguyên nhân tại sao tang lễ lại phải làm như thế, tại sao lại phải thiêu xác người chết khi không được sự đồng ý của gia đình. Trong buổi gặp gỡ ở Sở cảnh sát, bà Kim Anh đã yêu cầu cảnh sát phải điều tra chính xác về cái chết của con gái bà.

Cũng tại Sở cảnh sát Kyeong San, bà Kim Anh đã được nhận di vật của Thanh Lan để lại, trong đó có cuốn nhật kí. Nhật kí của Lan được viết dày kín 16 trang giấy khổ A4, trong đó chủ yếu viết rằng Lan bị nhà chồng đối xử rất thậm tệ. Cô không thể hoà nhập được với nhà chồng, rất muốn về quê, rất nhớ mẹ và bà ngoại. Khi xem ảnh chụp hiện trường lúc con gái tử vong, bà thét lên rồi ngất lịm đi.

Con rể hứa suông

Sau khi làm việc xong với Sở cảnh sát Kyeong San, bà Kim Anh muốn đến nhà chồng của Thanh Lan, để tận mắt nhìn thấy nơi đã khiến con gái mình phải chạy trốn sự sống. Người đi cùng bà là mục sư Park Sun Chong của Trung tâm truyền giáo cho người di cư Daegu, đã gọi điện cho chồng của Thanh Lan là Ha Jang Su thông báo về cuộc gặp. Lúc đầu, anh ta có ý không chịu tiếp, nhưng sau một hồi điện thoại, anh ta hẹn gặp bà vào buổi tối.

Bà Kim Anh nhớ lại: “Vừa gặp con rể, tôi đã không kìm được nước mắt. Tôi nói với anh ta rằng, vì anh ta mà con gái tôi phải chết. Ha Jang Su tỏ ra hối hận và thanh minh rằng Lan đã không thể hoà nhập được với môi trường mới nên rất sầu muộn và nhớ nhà, cô ấy tự tử vì không chịu nổi những tổn thương về tinh thần. Anh ta hứa sẽ thay con gái tôi làm tròn bổn phận người con, sẽ nhận phụng dưỡng tôi những năm tháng còn lại bằng cách mỗi tháng gửi cho tôi 100 USD. Nhưng kể từ khi về nước đến giờ tôi chưa nhận được động thái gì, tôi nghĩ đó chẳng qua chỉ là lời hứa suông”.

Bà Kim Anh cho biết thêm, trong buổi gặp hôm đó, Ha Jang Su  có kể rằng sau khi cưới vợ, anh ta thường xuyên mâu thuẫn với mẹ. Việc anh ta li hôn với Thanh Lan chỉ 2 tuần sau khi cưới cũng vì lí do thúc ép của mẹ chồng: “Mày và vợ ở với nhau thì tao ra ngoài tao ở”. Vì thế, anh ta không còn cách nào khác là li hôn với Lan.

Ha Jang Su nói rằng khi quyết định li hôn, anh đã gọi phiên dịch của công ty môi giới hôn nhân đến để nói chuyện đó với Lan và Lan cũng đồng ý, nên cùng nhau ra tòa đăng kí xin li hôn. Lan nói với chồng qua phiên dịch rằng, ở Hàn Quốc cô có nhiều người quen nên muốn đến chỗ họ sống hoặc vào nhà máy nào đó làm, chứ không muốn về Việt Nam.

Thế nhưng chồng Lan thì lại sợ bị tai tiếng khi vừa lấy vợ chưa được 1 tháng đã phải li hôn, nên đã “giam cầm” rồi ép Lan phải hồi hương bằng việc đặt vé máy bay cho cô trở về Việt Nam vào ngày 12/2. 

Cái chết nhiều nghi vấn

Theo điều tra của Nhật báo Joong Ang Daily, sau khi cô con dâu tự tử, mẹ chồng Lan khai báo với cảnh sát điều tra như sau: “Con dâu tôi mới nhập cảnh đầu tháng 1, khi chung sống, tôi thấy con dâu tôi không nói được tiếng Hàn, vợ chồng lục đục nên tôi đã yêu cầu chúng li hôn. Con dâu tôi cũng đồng ý nên đã cùng với phiên dịch do trung tâm môi giới hôn nhân giới thiệu đi đến tòa án đệ đơn xin được li hôn...

Vào ngày xảy ra tai nạn, Trần Thanh Lan ăn sáng xong thì đi vào phòng lớn. Một lúc sau tôi nghe thấy tiếng động từ cửa sổ đang mở, thấy lạ nên tôi ra xem thì thấy Lan đã rơi xuống đất. Vì thế, tôi đã gọi báo cảnh sát”. Bà ta cũng cho biết thêm ngày xảy ra tai nạn thì chồng Lan đi làm, ở nhà chỉ có mẹ chồng và em chồng.

Sau khi khám nghiệm tử thi, thấy không có dấu hiệu của các tác động khác nên cảnh sát thành phố Kyeong San cho rằng đó là một vụ tự tử thông thường và cho phép hoả thiêu. Tro hài cốt của người quá cố đã được chuyển về Việt Nam thông qua trung tâm môi giới kết hôn.

Tuy nhiên, theo bản tường trình của bà Kim Anh thì lại khác, ngày 2/2 Trần Thanh Lan có nói chuyện điện thoại lần cuối cùng với mẹ, Lan vừa khóc vừa nói rất nhớ quê, nhớ bà và nhớ mẹ. Lúc đó, mẹ Lan chỉ biết khuyên con cố gắng chịu đựng một thời gian nữa rồi sẽ quen.

Nhật báo Joong Ang Daily lập luận: Nếu chỉ nhìn vào nội dung cuộc nói chuyện này có thể thấy dường như Thanh Lan không biết việc mình đã đệ đơn xin li hôn và sắp được nhận phán quyết li hôn của tòa án, cũng như việc gia đình chồng đã mua vé máy bay sẵn sàng cho chị được trở về quê nhà. Một vấn đề không thể bỏ qua theo phía bảo vệ quyền phụ nữ di trú đó là: Nếu gia đình nhà chồng và chồng Lan nói rằng chỉ sau một tuần Lan đến Hàn Quốc, họ đã quyết định li hôn và Lan cũng đồng ý với cách giải quyết đó thì tại sao họ không đưa Lan đến các cơ quan tổ chức bảo vệ phụ nữ khác mà vẫn để Lan cùng chung sống với chồng(?).

Trả lời phỏng vấn về vụ việc này trên tờ điện tử http://migrantsinkorea.net , Trưởng phòng Trung tâm hỗ trợ lao động nước ngoài thành phố Kyeong San, Kim Hon Ju cho biết, ông đã bị sốc: “Không một ai trong những người làm ở trong các Trung tâm hỗ trợ người lao động nước ngoài thuộc khu vực Kyeong San biết về sự việc cho đến ngày 16/2, khi các báo đưa tin là đã đưa tro hài cốt của người quá cố về Việt Nam.

Thông thường trong trường hợp người lao động nước ngoài di trú hay phụ nữ nước ngoài di trú tử vong tại Hàn Quốc, Hàn Quốc sẽ thông qua Đại sứ quán của các nước đó liên lạc với người nhà của nạn nhân ở quê hương, đồng thời giúp đỡ người nhà của nạn nhân có thể nhanh chóng nhập cảnh vào Hàn Quốc. Bên cạnh đó thì phía Hàn Quốc không thể hỏa thiêu xác nạn nhân khi không được sự đồng ý của gia đình nạn nhân. Vụ việc này rõ ràng thiếu sự điều tra có trách nhiệm của Sở cảnh sát Kyeong San”.

Trần Thanh Lan kết hôn với một người Hàn Quốc thông qua trung tâm môi giới hôn nhân vào tháng 9 năm ngoái, nhập cảnh vào Hàn Quốc và sống cùng gia đình từ đầu tháng 1 năm nay, đã bị chết do rơi từ tầng 14 của toà nhà chung cư sau đúng tròn 25 ngày tính từ khi đến nhà chồng. Cái chết của Lan đang khuấy động một làn sóng lớn trong xã hội của cả hai phía Việt Nam và Hàn Quốc, nhưng chắc chắn một điều là sẽ phải tìm ra sự thật, để cái chết của cô dâu trẻ 22 tuổi này không trở thành cái chết oan ức.