Gần như ngay lập tức sau khi người đứng đầu Điện Kremlin hạ bút công nhận Abkhazia và Nam Ossetia là hai quốc gia độc lập, giới lãnh đạo Phương Tây và thân Tây đã “ồ ạt” đưa ra tiếng nói của mình.

5 quốc gia bao gồm Anh quốc, Hoa Kỳ, Đức, Pháp, Italia đã lên tiếng ủng hộ cho chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của “người anh em” Gruzia của Saakashvili. Bộ Ngoại giao Anh đã lớn tiếng chỉ trích rằng quyết định của Nga không thể đem lại hoà bình ổn định cho khu vực Capcazơ, thậm chí việc làm đó còn vi phạm những nguyên tắc của luật pháp quốc tế.

“Chúng tôi thẳng thắn phản đối quyết định này và một lần nữa khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Cộng hoà Gruzia,” Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Anh nói.

Ngoại trưởng Mỹ cũng đã sớm cảnh báo, quyết định của Nga công nhận độc lập cho Abkhazia và Nam Ossetia là một việc làm “đáng hối tiếc”.

Thủ tướng Đức Angela Merkel gọi động thái này của Medvedev là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, bà còn hi vọng Liên minh châu Âu cũng sẽ đưa ra quan điểm giống mình.

Pháp, tương tự như Mỹ, lớn giọng gọi hành động của Nga là “đáng hối tiếc”, trong khi Italia tuyên bố, hành động của Moscow là bất hợp pháp.

Dù có thể lường trước sự việc này nhưng nhà cầm quyền Gruzia cũng không tránh khỏi bàng hoàng, do Tổng thống Nga ký sắc lệnh chỉ đúng một ngày sau khi Thượng viện bỏ phiếu thông qua việc công nhận Abkhazia và Nam Ossetia là 2 quốc gia độc lập.

Chính quyền Saakashvili đã chỉ trích quyết định của Nga là “một âm mưu thôn tính không hề giấu giếm” và cho rằng sự ràng buộc của hai nước cộng hoà này với Nga “sẽ rất lâu dài, nếu không muốn nói là vĩnh viễn.”

Phát biểu trên truyền hình, Tổng thống trẻ tuổi Medvedev nói: “Đây không phải là một quyết định dễ dàng, nhưng đó là cách duy nhất để bảo vệ cuộc sống của người dân.” Ông đã ký sắc lệnh phê chuẩn nền độc lập của hai nước cộng hoà ly khai Abkhazia và Nam Ossetia, và kêu gọi các quốc gia khác nối tiếp việc làm này.

Gruzia mở cuộc tấn công quy mô lớn vào Nam Ossetia hôm 08/8 nhằm giành lại quyền kiểm soát đối với khu vực này, sau khi Nam Ossetia tuyên bố ly khai với Tbilisi đầu những năm 1990. Hầu hết người dân sinh sống ở Nam Ossetia đều là công dân Nga. Moscow đã phải huy động chiến dịch quân sự để “buộc Gruzia phải chấp nhận buông súng”, chấm dứt xung đột ở Nam Ossetia. Các hoạt động quân sự của Nga kết thúc vào ngày 12/8. Tuy nhiên, còn nhiều tranh cãi giữa Nga và Phương Tây xung quanh việc Nga rút quân khỏi Gruzia.

Động thái này của Điện Kremlin có thể sẽ làm xấu hơn quan hệ của Nga với các cường quốc Phương Tây - những nước đã chỉ trích Nga đã sử dụng “lực lượng bất cân xứng” để phản ứng lại hoạt động quân sự của Gruzia tại Nam Ossetia.

Dù sao đi nữa, người dân ở Abkhazia và Nam Ossetia cũng đã có nền độc lập cho riêng mình, được một nước lớn như Liên bang Nga công nhận. Đây sẽ là bước ngoặt đối với khu vực Capcazơ, dù rằng tốt hay xấu là chưa thể lường trước. Đây cũng sẽ là cú “sốc” trong quan hệ ngoại giao Nga-Phương Tây vốn đã căng thẳng nay càng thêm nóng. Với Gruzia, sự việc này là hậu quả nhỡn tiền cho nước cờ sai lầm của Saakashvili. Giờ đây, người bị coi là “con rối trong tay Mỹ” chỉ còn biết trông chờ vào từng phản ứng nhỏ nhất của Mỹ, NATO hay EU. Với Mỹ và đồng minh, họ không nên ngạc nhiên, bởi đã có một tiền lệ - ấy là Kosovo.

Người ta “bán anh em xa-mua láng giềng gần”, tuy nhiên, Saakashvili đã làm ngược lại. Hi vọng vào NATO để thay thế cho vị trí đã bỏ ở SNG (CIS) ư? Còn quá sớm! Ukraine còn chưa biết ngày nào mới được tham gia Khối Hiệp ước Quân sự Bắc Đại Tây Dương, do vậy, Gruzia không nên trông chờ vào tương lai rạng rỡ đó cùng Mỹ và đồng minh.

Cộng đồng các quốc gia độc lập SNG (hay CIS) vẫn hoạt động bình thường khi Gruzia bỏ đi, tuy nhiên, Gruzia thì không thể…bình thường sau khi tự chia cắt mình với những người anh em sát sườn. Rõ ràng, bài toán chia ly hội ngộ mà Saakashvili đã tính còn quá nhiều sơ hở. Thực tế là Gruzia đã mất: thứ nhất là 2 cộng hoà ly khai của mình, thứ hai là SNG, thứ ba là đẩy quan hệ với Nga đến độ “nguy hiểm”. Và Saakashvili đã được? Thứ nhất là những “đòn gió” của Phương Tây khi quân Nga tấn công Gruzia, thứ hai là 2 chuyến bay C-17 chở mấy triệu đô la hàng cứu trợ, thứ ba là khu trục hạm USS McFaul chở 13 triệu đô-la cập cảng Batumi, và vô số những cam kết những tuyên bố khác...

Mất lãnh thổ, mất quan hệ ngoại giao tốt đẹp trong khu vực, liệu những đồng đôla và những "lời hứa hấp dẫn" từ Phương Tây có giúp nhà cầm quyền Gruzia lấy lại danh dự? Liệu Mỹ và NATO có vì một Gruzia bé nhỏ mà lấy về sự căng thẳng với Nga - một nguồn cung dầu mỏ khí đốt chính cho châu Âu?