Ngày 26/7, Ngân hàng Nhà nước đã có một loạt quyết định quan trọng liên quan đến điều hành ngoại tệ và lãi suất. Trong cuộc gặp gỡ báo chí trao đổi về vấn đề này, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu đã tiếp tục khẳng định chủ trương điều hành thị trường một cách linh hoạt và đảm bảo sự ổn định. Hiện nay, dự trữ ngoại hối ròng của Việt Nam là 20,7 tỷ USD, hoàn toàn có đủ khả năng can thiệp vào thị trường. Việt Nam không có chủ trương phá giá đồng tiền Việt Nam.
-Thống đốc có thể giải thích về quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản 14% bắt đầu từ 1/7 và xu hướng điều chỉnh lãi suất cơ bản trong thời gian tới?
- Lãi suất cơ bản hiện nay được điều hành dựa trên những tín hiệu của thị trường và những mục tiêu vĩ mô của nền kinh tế. Sau một thời gian chúng ta đưa cơ chế mới vào vận hành, ngày 11/6 đã có điều chỉnh lên 14% để sát với thị trường và các tổ chức tín dụng được ấn định lãi suất cho vay không quá 21%/năm.
Trong tháng 6/2008, theo thông báo của Tổng cục Thống kê, CPI tháng này giảm rất nhanh so với tháng 5, chỉ tăng 2,14%, đây là một tín hiệu đáng mừng cho nền kinh tế. Do vậy, chúng tôi quyết định giữ lãi suất cơ bản là 14%.
Về xu hướng tăng lên hay giảm xuống của lãi suất cơ bản, tôi cho rằng theo hướng kiềm chế lạm phát tốt, dự báo tốt, điều hành tốt thì lãi suất cơ bản sẽ ổn định và đi dần xuống, việc điều hành sẽ đảm bảo hài hòa các mối quan hệ từ người gửi tiền, người đi vay và người cho vay… Lãi suất cơ bản của chúng ta đang có xu hướng ổn định và kiểm soát tốt thì sẽ đi dần xuống và theo đó sẽ hỗ trợ thúc đẩy phát triển sản xuất.
- Ngân hàng Nhà nước vừa có quyết định quan trọng về việc nới rộng rộng biên độ tỷ giá giao dịch USD lên +/- 2%? Vậy đâu là cơ sở của quyết định này?
Chúng ta biết, Việt Nam điều hành chính sách tỷ giá linh hoạt có kiểm soát, vì thế có một biên độ để các tổ chức tín dụng ấn định, thời gian qua chúng ta đã nâng từ 0,25% tăng dần và hiện là 1%. Tùy theo các tổ chức tín dụng, với quan hệ cung - cầu để ấn định. Việc mở biên độ là để tạo điều kiện linh hoạt hơn cho các tổ chức tín dụng.
Chủ trương nới biên độ lên 2% đã được Chính phủ cho phép và Ngân hàng nhà nước quyết định thực hiện. Cùng với mở rộng biện độ, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng là phải niêm yết, mua - bán đúng với giá Ngân hàng Nhà nước công bố và cộng thêm biên độ +/-2%; không được dùng đồng tiền thứ ba để tính ra tỷ giá VND với USD gây xáo trộn và không trung thực về tỷ giá. Chúng tôi cũng sẽ tăng cường công tác thanh, kiểm tra và phối hợp với các ngành chức năng khác.
- Chính phủ và các Bộ ngành vừa có những dự báo nhập siêu năm nay khoảng 20 tỷ USD. Đây là một con số khá lớn. Vậy Thống đốc có thể cho biết, nguồn ngoại tệ nào để chúng ta bù đắp và liệu có xảy ra tình trạng mất cần đối cán cân thanh toán?
- Chính phủ cũng đã chỉ đạo các bộ ngành xây dựng kế hoach, tính toán để tạo được những động cơ, điều kiện tốt nhất cho xuất khẩu, đồng thời xem xét trong điều kiện cho phép để giảm nhập khẩu để đi đến kiểm soát được mức nhập siêu. Cuối tuần trước, Thường trực Chính phủ đã kết luận nhập siêu khoảng 20 tỷ USD trở lại là khả thi.
Chúng ta biết nhập siêu là thâm hụt thương mại dẫn tới thâm hụt cán cân vãng lai. Ở hầu hết các nước nhập siêu như chúng ta thì được bù đắp từ các vốn như FDI, FII, các khoản tiền gửi khác như kiều hối, nguồn ngoại tệ của khách du lịch… Và theo tính toán các số liệu đến nay thì cán cân tổng thể của nền kinh tế Việt Nam cả năm 2008 vẫn dương nếu như đảm bảo nhập siêu dưới 20 tỷ USD thì năm nay chúng ta vẫn thặng dư khoảng 2,5 tỷ USD.
- Trong những thời điểm biến động trên thị trường ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước nói đủ sức và sẽ can thiệp vào thị trường ngoại tệ vậy NHNN sẽ hành động lúc nào và ra sao?
- Biến động của thị trường ngoại hối thời gian qua là do ảnh hưởng đến tâm lý, bị bóp méo bởi các nhà đầu cơ... Ở đây đặt ra câu hỏi là vì sao Ngân hàng Nhà nước biết có sự biến động này nhưng chẳng đưa ra những giải pháp thích hợp mà chỉ đưa ra giải pháp nhanh nhất là quản lý các bàn đổi tiền để không gây xáo trộn thị trường.
Chúng ta biết rằng, các chính sách của Ngân hàng Nhà nước bao giờ cũng triển khai đồng bộ với các chính sách vĩ mô khác và đặc biệt là về tỷ giá thì bao giờ cũng bàn đến nhập siêu, xuất siêu... Sau khi đã có các chính sách về hạn chế nhập siêu, cắt giảm đầu tư công để kiểm soát lạm phát thì Ngân hàng Nhà nước sẽ vào cuộc.
Được phép của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước chính thức can thiệp thị trường ngoại hối để ổn định tỷ giá. Thứ nhất, chúng tôi có quyết định mở rộng biên độ giao dịch tỷ giá của các tổ chức tín dụng lên +/-2% so với tỷ giá bình quân liên ngân hàng. Bên cạnh đó, đã nói là can thiệp thì chúng ta chấp nhận dùng nguồn ngoại tệ bán thẳng vào các tổ chức tín dụng, căn cứ vào trạng thái âm và họ có nhu cầu thì bán.
Tôi xin thông báo là cán cân tổng thể 6 tháng đầu năm của chúng ta giữa cán cân vãng lai và cán cân vốn là bằng nhau, nhưng do yếu tố tâm lý là cho có cảm giác thiếu hay có vẻ mất cân đối giữa cung – cầu ngoại tệ.
- Các DN vẫn tiếp tục kêu ca về việc rất khó mua ngoại tệ để xuất nhập khẩu, nếu muốn mua phải chấp nhận giá cao hơn nhiều biên độ cho phép, Ngân hàng Nhà nước xử lý vấn đề này thế nào?
- Đúng là khi thị trường biến động, các tổ chức tín dụng đã vận dụng nhiều điểm chưa phù hợp với các quy định hiện hành. Nhiều ngân hàng đã thu thêm phí hoặc tham chiếu qua ngoại tệ khác, gây ảnh hưởng xáo trộn và không trung thực với tỷ giá VND/USD niêm yết. Vì thế, NHNN đã có văn bản nghiêm cấm và yêu cầu các ngân hàng thực hiện đúng các quy định của Ngân hàng Nhà nước. Ngân hàng nào vi phạm sẽ bị xử phạt, ngoài phạt tiền còn có biện pháp hành chính, nhân sự.
Còn vấn đề khi có biên độ mới, có hai giá hay không? Tinh thần là các tổ chức tín dụng chỉ áp dụng một giá, còn một bộ phận nhỏ của thị trường tự do chúng ta xử lý thế nào thì sẽ có một lộ trình, tới đây chúng tôi quản lý rất chặt chẽ. Ngân hàng Nhà nước cũng có công văn yêu cầu các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối không được thu thêm phí giao dịch đối với các giao dịch hối đoái giao ngay, hoán đổi, kỳ hạn; không được thực hiện giao dịch mua bán giữa VND với USD thông qua ngoại tệ khác.