Một lần, trong một hội thảo, một nhà đầu tư tham dự hỏi ông
Lê Xuân Nghĩa, Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, có nên mua cổ
phiếu vào thời điểm hiện tại. Ông Nghĩa nói: “Tôi đầu tư bốn lần, có một lần
thất bại, đấy là lần đấu giá mua cổ phiếu Vietcombank. Với kinh nghiệm 25% thất
bại đó, tôi e không dám khuyên gì nhà đầu tư”.
Cũng như ông Nghĩa, tất cả các nhà đầu tư đã bỏ tiền vào IPO
Vietcombank đều đang “tạm thời thất bại”, khi giá cổ phiếu VCB trên thị trường
OTC chỉ còn 33.000 đồng, trong khi giá đấu giá bình quân là 107.000 đồng. Cổ
phiếu VCB không tránh khỏi sự sụt giảm chung của thị trường chứng khoán.
Với giá này, giá trị vốn hóa thị trường của Vietcombank còn
39.930 tỉ đồng (vốn điều lệ là 12.100 tỉ đồng), tương đương 2,35 tỉ đô la Mỹ.
So với mức vốn hóa thị trường khi IPO là 12.947 tỉ đồng, xấp xỉ 7,62 tỉ đô la
Mỹ, mức vốn hóa hiện tại giảm 2,25 lần. Xem ra quá lớn!
Thế nhưng một số nhà đầu tư nước ngoài lại bảo giá cổ phiếu
VCB vẫn còn quá đắt. Họ so sánh thế này: Citigroup cách đây một năm có giá thị
trường 246 tỉ đô la Mỹ, song vào ngày 22-11-2008 mức vốn hóa của tập đoàn này
chỉ còn 20,5 tỉ đô la Mỹ, giảm 12 lần.
Cùng ngày đó Vietcombank có giá 2,35 tỉ đô la Mỹ, so với
20,5 tỉ đô la Mỹ của Citigroup, thì giá Citigroup liệu có rẻ hơn? Tất nhiên sự
so sánh này là khiên cưỡng bởi quy mô của cả hai khác nhau, vị thế đối với quốc
gia và thế giới cũng khác nhau. Nhưng các con số thì vẫn nói lên một điều gì đó
về sự rẻ, đắt.
Đánh giá cổ phiếu đắt rẻ, dù muốn hay không cũng phải nhìn
vào triển vọng tương lai. Mới đây, Vietcombank đã xin ý kiến cổ đông điều chỉnh
chỉ tiêu kinh doanh năm 2009. Theo đó, tổng tài sản của Ngân hàng Ngoại thương
sẽ giảm 9.000 tỉ đồng (từ 209.000 tỉ đồng tính đến 30-9-2008 còn 200.000 tỉ đồng);
tăng trưởng tín dụng là 15%, tăng trưởng vốn huy động 0%, nợ xấu dưới 5,8% (nợ
xấu đến 30-9-2008 là 5,55% tổng dư nợ).
Năm nay tăng trưởng tín dụng, huy động vốn, nợ xấu của VCB
cũng không đạt chỉ tiêu đề ra. Nhưng chỉ tiêu quan trọng nhất là lợi nhuận thì
VCB vượt.
Lợi nhuận trước thuế chín tháng đầu năm của ngân hàng lên
đến 3.424 tỉ đồng, tăng 176% so với cùng kỳ. Dự đoán lợi nhuận cả năm của VCB
không dưới 4.000 tỉ đồng. Nhưng khi xây dựng lợi nhuận năm 2009, ngân hàng dự
báo chỉ 3.400 tỉ đồng. Vậy VCB có quá “khiêm tốn”, đưa ra các chỉ tiêu cho năm
sau thấp để dễ đạt?
Ông Nguyễn Phước Thanh, Tổng giám đốc VCB, giải thích:
“Không phải chúng tôi xây dựng kế hoạch thấp để dễ đạt, mà chủ yếu trong điều
kiện chịu tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu, quy mô càng nhỏ, bộ máy
càng gọn càng dễ thoát khỏi khó khăn và thoát nhanh”. Nhưng “thoát” như thế nào
mới là điều đáng nói. Nếu lợi nhuận thực tế năm 2009 giảm đi, lúc bấy giờ cổ
phiếu Vietcombank có trở nên đắt hơn so với bây giờ?