Theo IRRI, nguyên nhân chủ yếu khiến cho lương thực thế giới rơi vào khủng hoảng do cung không đáp ứng đủ cầu - vì sản lượng lương thực suy giảm trong khi nhu cầu của người dân ngày càng tăng. Hồi tháng 5/2008, giá lương thực thế giới lên đến 1000 USD/tấn, mặc dù hiện tại giá lương thực đã giảm xuống xấp xỉ 700 USD/tấn, nhưng mức giá này vẫn cao gấp đôi so với năm ngoái.
Chủ tịch IRRI Robert Zeigler cho biết, để đảm bảo cho cán cân cung - cầu ổn định, cần nâng cao sản lượng lương thực; nhưng sẽ phải trải qua một quá trình cố gắng và lỗ lực lâu dài. Vì thế, theo ông Zeigler, cần phải có những hạng mục đầu tư trực tiếp vào nông nghiệp, nhằm cải thiện các cơ sở hạ tầng máy móc, và đầu tư vào nhiều các nghiên cứu nông nghiệp.
Số liệu thống kê của IRRI cho thấy, những năm gần đây sản lượng lương thực toàn cầu tăng bình quân là 1% - thấp hơn so với mức 2% và 3% tương ứng các năm 1967 và 1990. Trong khi đó, dân số thế giới ngày càng tăng, và vì thế sản lượng lương thực thế giới mỗi năm cần tăng 1,5% mới đáp ứng đủ nhu cầu.