Theo dự kiến, có khoảng 15 triệu người sẽ được cấp mã số thuế và 3-4 triệu người có mức thu nhập đến mức chịu thuế.
Người làm công ăn lương được cấp mã số thuế lớn nhất
Theo ông Nguyễn Huy Trường - Trưởng ban Thuế TNCN, dự tính có khoảng 15 triệu người sẽ được cấp mã số thuế trong đó người làm công ăn lương đã chiếm 11 - 11,5 triệu người. Tiếp đến là người kinh doanh: Khoảng 2 triệu; rồi đến các cá nhân đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn vào khoảng 1 triệu; còn lại là các đối tượng khác vào khoảng 500 nghìn. Nhưng trong số 15 triệu người đó thì đã có khoảng 3 triệu trường hợp đã có mã số thuế. Do vậy cơ quan thuế chỉ phải rà soát, cấp mới mã số thuế cho khoảng 12 triệu người. Còn những người đã có mã số thuế thì vẫn tiếp tục sử dụng mà không cần phải cấp lại.
CNTT đóng vai trò then chốt để triển khai việc đăng ký và cấp mã số thuế. Tuy nhiên, ông Trường nói nếu phần mềm ứng dụng tin học vận hành chậm hơn dự kiến thì trước mắt sẽ tổ chức đăng ký và cấp mã số thuế cho 3 đối tượng chủ yếu - đó là các đơn vị chi trả thu nhập (trừ các đơn vị đã có mã số thuế rồi); cá nhân kinh doanh và những người đang nộp thuế thu nhập cao.
Dự kiến, tháng 8 này, Nghị định chi tiết thi hành Luật Thuế TNCN sẽ được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành. Thông tư hướng dẫn cũng đang được Bộ Tài chính xây dựng, hoàn thiện.
Thuế thu nhập cá nhân tính thế nào?
Thuế thu nhập cá nhân khác với thuế thu nhập cao ở chỗ, đối với thuế thu nhập cao, việc nộp thuế căn cứ vào thu nhập (lương trên 5 triệu đồng/tháng là đơn vị chi trả thu nhập sẽ khấu trừ và nộp ngân sách nhà nước (NSNN)).
Còn với thuế thu nhập cá nhân, mỗi cá nhân nộp thuế, ngoài phần giảm trừ cho bản thân là 4 triệu đồng/tháng còn được giảm trừ cho người phụ thuộc mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng với mức giảm trừ 1,6 triệu đồng/người/tháng; bao gồm cha, mẹ; vợ hoặc chồng và con cái...
Để được tính giảm trừ, người phụ thuộc phải đáp ứng được hai điều kiện: Nếu trong độ tuổi lao động thì phải là người tàn tật không có khả năng lao động. Người phụ thuộc phải là người không có thu nhập hoặc có thu nhập thấp hơn mức Chính phủ quy định...
Để hạn chế tối đa các phiền phức cho người nộp thuế khi làm các thủ tục giảm trừ gia cảnh, theo ông trường, cá nhân nộp thuế chỉ phải thực hiện một số thủ tục hành chính trên cơ sở giấy tờ đã có sẵn chứ không phải xin bất kỳ một xác nhận mới nào.
Chẳng hạn, nếu là bố, mẹ hoặc con cái thì cần có hộ khẩu hoặc giấy khai sinh; là vợ hoặc chồng thì có giấy đăng ký kết hôn và những loại giấy tờ này chỉ cần là bản sao, chỉ phải nộp một lần đầu khi kê khai chứ không phải làm đi làm lại hàng năm.
Hiện nay vấn đề khó khăn nhất trong thuế TNCN là việc đăng ký đối với người làm công ăn lương. Bởi vì đây là số người phải nộp thuế TNCN lớn nhất nước, trong khi đó có rất nhiều người làm trong các đơn vị kinh tế tư nhân và không dễ gì họ tự giác đăng ký thuế do có thể nhận thức pháp luật của họ không cao, ông Trường nhấn mạnh.
Do vậy, điều quan trọng là cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị sử dụng lao động trong việc đăng ký thuế đối với người làm công ăn lương. Nếu không có sự hợp tác từ các đơn vị này thì sẽ rất khó để thực hiện được mục tiêu trên.