Mức giá theo đề án chưa thể với tới

Theo nghiên cứu, giá thuê nhà cho người thu nhập thấp ở nước ngoài chỉ dao động trong khoảng 10-20% thu nhập. Trong vòng 10-15 năm là họ có thể mua được nhà. Vậy mà đề án triển khai với người có thu nhập thấp tại Việt Nam lại lấy mức cao nhất là 20%.

Hơn nữa, như tin đã đưa, hiện nay có khoảng gần 6.500 cán bộ công nhân viên chức TPHCM xin nghỉ việc mà hiện tượng này có khả năng trở thành “làn sóng ” vì nhiều lý do trong đó không ngoại trừ lý do lương thấp. Với đồng lương “còm” của cán bộ, công chức nước ta hiện nay thì chuyện sở hữu một ngôi nhà ở thành phố, đô thị là điều “không tưởng” có khi cả đời cũng không mua nổi.

Theo nghị định 90, giá thuê nhà ở xã hội khu vực đô thị, nhà chung cư thấp nhất đã là 12.000 đồng, cao nhất là 28.000 đồng một m² một tháng. Nếu tính theo tiêu chuẩn căn hộ chung cư thuộc quỹ nhà ở xã hội (diện tích 30-60 m²) thì chi phí thuê căn hộ chung cư từ 360.000 đến 1.680.000 đồng một tháng.

Mức giá thuê trên có thể là chấp nhận được với công chức đã đi làm được khoảng 10 năm, những người mới ra trường, hệ số lương thấp, đặc biệt là đối với lao động ở các khu công nghiệp thì còn quá cao. Theo khảo sát của Tổng liên đoàn lao động, hiện phần đông lao động khu công nghiệp là người ngoại tỉnh, thu nhập bình quân 800.000-900.000 đồng một tháng. Họ chỉ dám thuê nhà trọ tư nhân với giá 60.000-150.000 đồng một người một tháng.

Bất cập trong việc xét duyệt đối tượng thụ hưởng

Đây là một vòng luẩn quẩn mà hiện nay nhà nước vẫn chưa tìm ra lối thoát. Nguyên nhân chính là do một khi đề án được hoàn thành thì số lượng khoảng 900 căn hộ cũng quá nhỏ so với nhu cầu đặt mua. Trong khi đó, vấn đề “xin-cho” cũng là vấn đề “bức xúc” của toàn dân.

Trong khi rất nhiều cán bộ công nhân viên chức phải sống trong các căn hộ cho thuê “ọp ẹp”, chật chội, không đủ điều kiện sinh hoạt, cuộc sống khó khăn thì rất nhiều chung cư xây lên mà chưa có chủ, nhà vẫn bỏ trống vì chưa có người thuê.

Có câu “an cư lạc nghiệp”, đề án “Thực trạng và giải pháp giải quyết nhà ở cho người thu nhập thấp ở Hà Nội” cũng nhằm mục đích này, giúp người dân, đặc biệt là người có thu nhập thấp, có nơi ăn chốn ở hợp lý và có điều kiện để phát triển kinh tế.

Đây là một vấn đề nan giải cần có cách giải quyết đột phá. Tiến sỹ Hoàng Xuân Nghĩa cũng đề ra một số giải pháp như cần tạo ra được một lượng cung nhà lớn, đa dạng hoá sản phẩm và phải có sự tham gia của thị trường vào phân khúc này. Hãy để cho thị trường tự điều chỉnh, chứ không nên để Nhà nước gánh hết. Nhà nước chỉ nên tham gia vào giai đoạn đầu, với vai trò kích thích thị trường đi đầu.