Các đối tượng được tham gia bình chọn là cá nhân, đơn vị có nhiều thành tích trong sáng tạo, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, cải tiến mẫu mã và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời, các sản phẩm làm ra là ra phải đạt chất lượng cao, thể hiện nét văn hóa truyền thống, tinh hoa Việt Nam, có giá trị về mặt kinh tế và văn hóa, được khách hàng và thị trường ưa chuộng.
Với mục đích góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam, phát triển các ngành nghề truyền thống, các tiêu chí để Ban tổ chức xem xét trao cúp vàng “Tinh hoa Việt” là sản phẩm ngày một chất lượng hơn, có tính thẩm mỹ cao và mang những dấu ấn văn hóa Việt.
Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Nguyễn Văn Biên - Phó chủ tịch thường trực Liên minh HTX Việt Nam cho biết: Cúp “Tinh hoa Việt” là sự ghi nhận đối với các đóng góp của các cá nhân, đơn vị với các ngành nghề truyền thống nhằm động viên, cổ vũ sự nỗ lực tạo ra sản phẩm tốt và có tính thẩm mỹ cao. Giải thưởng sẽ là động lực để các cá nhân, đơn vị sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực này có những sáng tạo mới, quảng bá các giá trị của các ngành nghề thuyền thống Việt Nam, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa và tìm kiếm thị trường xuất khẩu.
Giải thưởng “Tinh hoa Việt" sẽ là căn cứ để các cá nhân, đơn vị, doanh nghiệp được ưu tiên đề nghị các bộ ngành liên quan tặng bằng khen, đồng thời là căn cứ để xét tặng danh hiệu Nghệ nhân và trao tặng các giải thưởng khác. Sau giải thưởng sẽ có một loạt chế độ kèm theo tạo cho giải thưởng một vị thế riêng biệt trong hệ thống các giải thưởng hiện nay.
Giải thưởng lần thứ nhất chính thức được phát động từ tháng 6/2008 và trao cúp vào nửa cuối quý IV – 2008. Từ năm 2009 trở đi, giải thưởng sẽ được tổ chức thường niên nhằm phát hiện và cổ vũ kịp thời các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, tạo động lực cho ngành nghề thủ công mỹ nghệ và các ngành nghề khác phát triển.