Nhắc đến Phật giáo Việt Nam là nhớ đến Đức vua – Phật giáo Trần Nhân Tông, một vị vua, vị tướng tài trong lịch sử và cũng là một nhà sư lỗi lạc. Ông không phải là nhân vật huyền thoại mà là một con người bằng xương bằng thịt thật sự. Lịch sử vẫn tương truyền về những nét đẹp, những phẩm chất quý giá trong con người ông.

Trần Nhân Tông là vị vua thứ 3 thuộc triều đại nhà Trần (1255 – 1400). Ngài là con trưởng của vua Trần Thánh Tông và thân mẫu Nguyên Khánh Thiên Cảm Hoàng Thái hậu. Người là vị vua có công lớn trong cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông. Sau khi nhường ngôi cho con trai, người đã lên núi Yên Tử xuất gia tu hành và sớm sáng lập  ra Thiền Phái Trúc Tâm Yên Tử với đạo hiệu là Điều Ngự Giác Hoàng.

Năm 2008 là tròn 700 năm ngày Đức vua viên tịch. Giáo hội Phật giáo Việt Nam và các Tăng Ni, Phật tử tiến hành đại lễ kỉ niệm ngày mất của người. Tư tưởng về đạo, về đời của người sống mãi trong lòng công chúng đặc biệt trong giới Phật giáo Việt Nam hiện nay.

Trần Nhân Tông đã tự nguyện rời bỏ ngai vàng khi mới 35 tuổi. 15 năm làm vua và 15 năm đi tu tại Trúc Lâm Yên Tử, góp nhiều công cho đất nước song người vẫn luôn băn khoăn về vận mệnh và tương lai của dân tộc.

Lịch sử dân tộc Việt Nam muôn đời sẽ không thể quên được hình tượng Đức vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông. Cuộc đời và sự nghiệp, hành trạng của người không chỉ là một bài học về đạo trị nước an dân, tạo ra sự đồng cảm cho xã hội đương thời mà còn cần được nghiên cứu và phát huy giá trị để áp dụng trong thực tế nước ta hiện nay.

Tu tại Trúc Lâm Yên Tử song tấm lòng Đức vua vẫn hướng về non sông, đất nước. Người không những là vị vua anh minh, nhà sư lỗi lạc mà còn là một Triết gia, vị tướng dũng cảm tài ba.

Để nhớ ơn vị vua anh minh ấy, ngày 27-10 vừa qua, Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Đại lễ tưởng niệm nhân 700 năm nhân ngày mất của người và tổ chức Hội thảo khoa học về thân thế và sự nghiệp của Đức vua Trần Nhân Tông – Phật hoàng. Đối với dân tộc Việt Nam, Đức vua Trần Nhân Tông sẽ sống mãi. Đức vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông mãi là tấm gương về sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, chính sách đại đoàn kết và tinh thân phụng đạo yêu nước của Tăng Ni, Phật tử Phật giáo Việt Nam. Những trang sử Việt Nam sẽ mãi lưu danh người.