Rằm tháng Giêng là một sự khởi đầu cho năm mới. Người dân Việt Nam quan niệm đây là một sự mở đầu cho cuộc sống trong năm đó. Vì thế ngày này được người dân Việt Nam rất coi trọng.

Người xưa có câu” “Lễ quanh năm không bằng rằm tháng Giêng”. Chỉ mới thế ta đã cảm nhận được vai trò quan trọng của ngày này. “Vạn sự khởi đầu nan”, đó là ngày quan trọng đầu tiên của năm mới, là dịp để người ta nhớ đến tổ tiên, ông bà. Mùa xuân đến, đất trời hòa quyện thiên nhiên, lòng người nô nức đón xuân, con người cảm thấy gần gũi nhau hơn khi gia đình được sum họp. Và tình yêu quê hương, nhớ về cội nguồn lại khơi dậy. Đi lễ đầu năm đã trở thành một nét văn hóa đẹp của mỗi người dân Việt Nam ta.

Tương truyền rằng, ngày rằm tháng Giêng có gốc gác là do Phật. Ngày này còn gọi là ngày lễ Thượng nguyên. Theo chuyện Phật thì ngày mùng 1 âm lịch đầu năm và ngày rằm tháng Giêng là ngày của các Phật. Nên Phật tử đều đến chùa dâng lễ cúng Phật vào hai ngày này. Ngày rằm trăng sáng vằng vặc nên tương truyền rằng các Phật thường giáng trần để ban độ trì cho con cháu. Ánh trăng có một ý nghĩa vô cùng lớn trong tất cả các ngày rằm. Đã là rằm thì trăng phải tròn và sáng.

Người Việt Nam hay truyền tụng bài ca dao cổ:

“Tháng giêng ăn tết ở nhà
Tháng hai trồng đậu, tháng ba trồng cà...
Tháng sáu buôn nhãn bán tràm
Tháng bảy ngày rằm xá tội vong nhân...”

Rằm tháng 7 cũng là một ngày vô cùng quan trọng. Ngày này được người dân Việt Nam gọi là ngày xá tội vong nhân hay còn gọi là lễ “Vu lan”. Và ngày này đã ăn sâu vào tâm linh người Việt, là một ngày lễ không thể thiếu được. Đây là dịp để con cháu báo hiếu với tổ tiên, ông bà…. Tương truyền rằng: ngày “xá tội vong nhân”  là ngày bọn qủy sứ Diêm Vương tạm tha cho tội nhân về cõi trần ăn lễ tết của người sống rồi sau đó bắt trở về cõi âm. Chính vì thế mà ngày này người ta hay đốt vàng mã để tỏ lòng kính hiếu với tổ tiên. Song tục đốt vàng mã này vốn bắt nguồn từ Trung Quốc chứ không phải của đạo Phật chúng ta. Người ta quan niệm rằng, người chết đi rồi phải có người hầu hạ và của cải để dùng. Ngày này nhắc nhở con cái không được quên ông bà, tổ tiên và luôn hướng về cội nguồn của mình.

Qua rằm tháng 7 là ngày rằm tháng 8. Đây là ngày tết Trung thu, là lễ tết của các em thiếu nhi nhi đồng là chủ yếu. Nhưng ai cũng nô nức đón tểt bởi mùa thu vốn gắn bó với người Việt Nam. Mùa thu tiết trời se lạnh, gió hiu hiu, thiên nhiên chan hòa là lúc con người ta cảm thấy thư thái nhất. Đặc biệt là khi trăng tròn và sáng càng làm tăng thêm sự ấm áp gắn bó giữa con người với nhau.

Sử sách Việt Nam không ghi chép rõ, người Việt chơi tết Trung thu từ bao giờ chỉ biết rằng nó đã có cách đây hàng mấy trăm năm trước. Cứ đến đầu tháng 8 là khắp nơi đã rộn rã màu sắc. Màu đỏ của đèn lồng, của bánh trung thu chan hòa khắp nơi. Đâu đâu cũng thấy nhộn nhịp các hình hài mặt nạ và cả những màn tập biểu diễn múa kì lân của các cô cậu.

Sách xưa chép rằng, đây là thú vui chơi của vua Đường học được khi lên thăm cung trăng của Pháp sư Diệu Pháp Thiên. Được xem màn biểu diễn của các tiên nữ nơi đây, vua Đường thích thú về truyền tụng lại và dạy cho xứ mình. Dần dần điệu múa này được phổ biến và sau trở thành tục ngắm trăng ngày tết trung thu. Đây được coi là một trong những ngày hội vui nhất trong năm vì từ đường phố, từ các ngóc ngách đến tận trong nhà đâu đâu cũng tưng  bừng nô nức. Người người xuống phố tràn ngập một màu đỏ rực rỡ của đèn lồng, đèn ông sao hòa quyện với ánh trăng.