Trong chương trình hành động của Chính phủ về thực hiện Luật phòng chống tham nhũng và Luật thực hành tiết kiệm chống lãng phí được công bố công khai có việc tập trung thanh tra bốn lĩnh vực trọng tâm là đầu tư XDCB, quản lý và sử dụng đất đai, quản lý và thu chi ngân sách và quản lý tài sản công... Về các vấn đề khác, tôi đã có nhiều ý kiến phát biểu, nay chỉ xin tập trung có ý kiến về việc quản lý tài sản công.

Như các đồng chí biết và tôi cũng đã nhiều lần có ý kiến về việc lãng phí trong việc quản lý, sử dụng tài sản công, nhất là bất động sản như trụ sở cơ quan, nhà, đất của các bộ ở phía Nam (gọi là cơ sở 2). Xuất phát từ nguồn gốc sau 30-4-1975, giao cho các bộ, ngành có trách nhiệm tiếp quản bộ, ngành tương ứng của chế độ ngụy để lại, sau đó chuyển thành cơ sở 2 phía Nam của các bộ, ngành. Việc này đã kéo dài từ thời bao cấp và sau đó vẫn còn tồn tại.

Thường trực Chính phủ, tuy chậm, nhưng cũng đã thấy sự bất hợp lý và lãng phí trong sử dụng khối tài sản này nên đã bàn và thống nhất trong Chính phủ chủ trương giải thể các đại diện phía Nam (cơ sở 2), thu gọn, tập trung lại một nơi. Xây dựng một cao ốc tại số 5 Lê Duẩn, để khi các bộ vào làm việc phía Nam có chỗ nghỉ và làm việc. Số nhà, đất còn lại chuyển hết thành tài sản công (công sản), giao cho bộ có chức năng quản lý, sử dụng có hiệu quả nhất cho nhu cầu ngân sách hoặc cho quĩ dự trữ quốc gia.

Thực hiện chủ trương này, năm 1995, 1996 Thủ tướng Chính phủ đã giao cho một nhóm liên bộ điều tra, kê khai lại toàn bộ nhà, đất của các cơ quan này. Kết quả là một con số khổng lồ: diện tích chính 6.317.161m2, trong đó 311 biệt thự, 1.244 nhà phố, 178 cao ốc (số liệu năm 1995)... và hầu hết các trụ sở đều ở vị trí đắc địa. Nhiều bộ đã sát nhập từ 2, 3 đến 5 bộ (như Bộ NN&PTNT). Chủ trương này đã xúc tiến thực hiện và chuẩn bị đến 1998 (xây cao ốc số 5 Lê Duẩn đã xong phần khung nhà, phòng ốc về cơ bản). Sau đó đã có sự thay đổi, giữ nguyên cơ sở 2 của các bộ, cao ốc số 5 Lê Duẩn đã giao lại cho Tổng công ty Dầu khí làm trụ sở. Dự kiến hai năm sau hoàn thành, đến nay đã tám năm vẫn chưa thấy đưa vào sử dụng được - thêm một lãng phí nữa (tôi xin nói vào một dịp khác).

Những kết quả điều tra này có thể tìm ngay được từ các bộ và bảng tổng hợp cũng có sẵn ở Văn phòng Chính phủ nên không mất nhiều thời gian tìm kiếm. Thực hiện chương trình hành động Chính phủ đã đề ra, đề nghị Ban chỉ đạo T.Ư về phòng chống tham nhũng, lãng phí yêu cầu các bộ, ngành báo cáo ngay những số liệu được cập nhật trong 10 năm trở lại đây cũng như thực trạng hiện nay ra sao. Chúng ta sẽ thấy sự lãng phí tới mức nào và Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng cần có biện pháp thích đáng gì phù hợp để chấm dứt sự lãng phí kéo dài này, tăng thêm nguồn cho ngân quĩ quốc gia. Được vậy, dù có chậm, cũng là tấm gương cho bên dưới, cho cả nước.