Đợt mưa lịch sử vừa rồi là chưa hề có tiền lệ trong nhiều năm qua. Theo lý giải của đơn vị khí tượng thì đây là kết quả của hai luồng khí gặp nhau, khí nóng ẩm từ biển Đông và khí lạnh từ phía Bắc. Nghe nói, luồng khí nóng bị dồn lên cao tới 5km do bị dãy núi Ba Vì ngăn cản. Do lên cao gặp lạnh nên cột mây ẩm này đã trút nước xuống đồng bằng Bắc Bộ gây mưa lớn. Có lẽ sau lần dự báo "mưa  rào nhẹ"  mà lại là mưa rất lớn trong các ngày vừa qua thì người Hà Nội đang nghi ngờ vào việc dự báo thời tiết của  Trung tâm  KTTV TW.

Chúng ta thử nhìn lại công tác dự báo của Trung tâm dự báo KTTV TW trong những ngày diễn ra trận đại hồng thuỷ kinh hoàng nhấn chìm Hà Nội trong biển nước vừa qua như thế nào? Theo bản tin của Trung tâm dự báo khí tượng thuỷ văn TW trong đêm ngày 30/10 thì người dân cũng chỉ biết được đại loại là thời tiết Hà Nội ít mây, có mưa rào nhẹ và giông nhiều nơi. Nếu như thời tiết Hà Nội mưa rào nhẹ thì không ai nói làm gì, đằng này lại là một trận mưa lịch sử, có khu vực lượng mưa tới 800mm nhanh chóng nhấn chìm nhiều tuyến  đường, khu phố thủ đô chỉ trong thời gian rất ngắn. Chính cái  gọi là  thông tin dự báo thời tiết Hà Nội ít mây có mưa rào nhiều nơi ấy đã dẫn tới tình trạng người dân chủ quan, không nghĩ đến chuyện có mưa rất to. Thậm chí khi những cơn mưa  liên tiếp kéo dài trên diện rộng tới hết đêm ngày hôm trước sang ngày hôm sau mà nhiều người ở Hà Nội đi làm, thấy mưa vẫn cố chạy đi tìm chỗ trú ẩn, hy vọng đợi mưa tạnh rồi mới về nhà mà không hề biết rằng, mưa sẽ còn kéo dài tận đến mấy ngày hôm sau...

Dân ta lâu nay làm gì luôn theo dõi và đặt trọn niềm tin vào những thông tin thời tiết mà nhà đài cung cấp cho dù vẫn biết đấy chỉ là dự báo. Nhưng cũng chính cái niềm tin ấy đã dẫn tới hậu quả "lợi bất cập hại", tin là không có mưa to nên người dân vẫn đi làm, học sinh vẫn đi học, hoa màu vẫn để ngoài đồng... cho nên khi mưa lũ lên nhanh, dân ta không kịp trở tay mới dẫn tới thiệt hại nặng nề về người và của. Hậu quả của cái được gọi là dự báo thời tiết  kiểu chung chung như những câu nói khẩu hiệu được lặp đi lặp lại trong nhiều bản tin dự báo thời tiết ở nước ta như: khu vực này ít mây không mưa, khu vực kia  có giông gió nhẹ mưa rào rải rác vài vơi sau không mưa... là hàng chục người thương vong mất tích cùng hàng nghìn nhà cửa, hàng chục nghìn ha hoa màu thấm đẫm bao nhiêu công sức mồ hôi của nhân dân  lao động cơ hàn bỗng được mang ra ngâm trong biển nước. Đấy là chưa nói tới nhiều công trình tiền tỷ của nhà nước bỗng dưng "đội nón... đi về nơi xa lắm" cùng "con nước" hung hãn...

Dự báo chưa tốt về trận mưa lớn tại thủ đô Hà Nội đã đành là vậy. Ấy vậy mà trong lúc nhà nhà đang "vắt chân lên cổ" lo đối phó với mưa lũ, những cơn mưa tầm tã vẫn chưa dứt trên các khu vực của Hà Nội và một số tỉnh phía Bắc đe dọa  những tuyến đê trước nguy cơ ngập tràn, uy hiếp cuộc sống và của cải của biết bao người dân thì Trung tâm dự báo KTTV TW lại thông báo là sẽ có mưa khoảng 100- 200mm; thậm chí co nơi còn mưa rất to... Vậy là hơn một lần nữa dân ta vẫn tin vào dự báo thời tiết của nhà đài và có nhiều người còn hoang mang sẵn sàng di dân, sơ tán chuẩn bị chu đáo lương thực thực phẩm để tránh mưa ngập kéo dài. Tuy nhiên, mấy ngày qua thì đến đứa trẻ con chúng cũng biết là thời tiết không hẳn xấu như vậy; có một số nơi còn nắng đẹp, chỉ mưa nhỏ vài nơi...

Lại xin nói thêm chuyện dự báo bão, lũ của nhà đài cũng lắm cái để lạm bàn. Mỗi một cơn lũ, bão, áp thấp nhiệt đới tràn vào nước ta thì Trung tâm KTTV TW lại phát đi những bản tin cảnh báo cho hàng loạt các địa phương, đơn vị trên diện rộng  chứ chưa xác định cụ thể là tỉnh nào có khả năng chịu hậu quả nặng... Trong khi cơ quan KTTV TW cần có thông báo kịp thời, rõ ràng, cụ thể thời điểm các địa phương  nào có nguy cơ bị ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai thì nhà đài của chúng ta lại "thỉnh thoảng" có những dự báo hết sức chung chung mang nhiều tính chuyên ngành chưa rõ ràng, ít nhiều còn làm người dân khó hiểu. Theo bản tin dự báo về áp thấp nhiệt đới sáng nay (10/11) của trung tâm này thì: "Hồi 1 giờ ngày 10/11, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 16,1 độ Vĩ Bắc; 115,8 độ Kinh Đông, trên khu vực Bắc Biển Đông cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 400 km về phía Đông Đông Nam. Dự báo trong 24 đến 48 giờ tới, áp thấp nhiệt đới di chuyển theo hướng Nam Tây Nam mỗi giờ đi được khoảng 15 km và suy yếu dần thành vùng áp thấp. Đến 1 giờ ngày 12/11, vị trí tâm vùng áp thấp ở vào khoảng 10,1 độ Vĩ Bắc; 113,4 độ Kinh Đông, cách đảo Trường Sa khoảng 240 km về phía Đông Bắc. Sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm áp thấp dưới cấp 6 (tức là dưới 39 km một giờ). Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, khu vực Bắc và giữa biển Đông có gió mạnh cấp 6, cấp 7, giật cấp 8, cấp 9. Biển động mạnh. Ngoài ra do ảnh hưởng kết hợp với không khí lạnh, ở Vịnh Bắc Bộ và vùng biển ngoài khơi Trung Trung Bộ có gió đông bắc mạnh cấp 6, cấp 7, giật cấp 8. Biển động mạnh"... Trong khi trước đó trung tâm đã cảnh báo cho hàng loạt các tỉnh miền Trung về nguy cơ cơn bão số 9. Từ những thông tin dự báo còn quá nhiều khiếm khuyết chưa đầy đủ của Trung tâm KTTV TW như trên thì đã đến lúc chúng ta cần nhìn lại công tác dự báo thời tiết ở nước ta cũng như các ban ngành chức năng  hãy nhìn thẳng vào nguyên nhân dẫn tới những hạn chế đó chỉ mong  sao giảm bớt  những tổn thất cho nhân dân mỗi khi thiên tai ập về. Thiết nghĩ chúng ta  cũng cần  sớm có những giải pháp tối ưu làm sao để Trung tâm KTTV TW luôn đưa ra những dự báo kịp thời rõ ràng và cụ thể thay vì nhiều bản tin  thời tiết chưa tránh khỏi lối nói chung chung như hiện nay...