- Ông nhận xét gì về trận mưa vừa qua?

- Hội tụ đới gió đông nam kết hợp với bộ phận không khí lạnh phía Bắc tràn xuống là nguyên nhân dẫn đến trận mưa cực lớn vừa qua tại Hà Nội. Tính riêng lượng mưa trong vòng 24 giờ đầu tiên tại đường Láng đã lớn thứ hai trong lịch sử (sau trận mưa năm 1984), riêng tại Hà Đông (hơn 800 mm) là lượng mưa chưa từng có.

Đây là hiện tượng thời tiết bất thường, trái với quy luật. Theo quy luật, mùa mưa kết thúc từ 30, 31/10. Tuy nhiên, trận mưa lịch sử tại Bắc bộ vào năm 1984 cũng xảy ra vào đầu tháng 11 (10/11/1984). Điều này chứng tỏ tính bất thường và phức tạp của thời tiết. Sự kiện này khó có thể lặp lại trong vòng 10 năm tới.

- Đài khí tượng thủy văn có dự báo được trận mưa này không?

- Trong bản tin dự báo 10 ngày chúng tôi có dự báo tình hình thời tiết có mưa vừa đến mưa to. Vào sáng ngày 31/10 chúng tôi có đưa bản tin dự báo lượng mưa từ 100 đến 150 mm, buổi chiều tiếp tục đưa tin lượng mưa 150 - 200 mm.

Chúng tôi biết việc đưa ra những bản tin dự báo chung chung như “vài ba ngày đầu có mưa vừa, mưa to, mưa rất to” khiến bà con rất khó hình dung về cường độ và sức mưa. Nhưng, hiện chúng tôi chỉ dựa vào máy quan trắc và vệ tinh radar để theo dõi biến động của thời tiết. Những thiết bị này chỉ cho phép đưa ra những dự báo lượng mưa dưới 200 mm, vượt quá con số này thiết bị không thể dự báo được.

Ngoài ra, các con số thể hiện lượng mưa cũng gây khó hiểu cho người dân. Đa số người dân chưa biết rằng khi nói lượng mưa 600 mm nghĩa là độ dày của mưa trong mặt phẳng, tính từ mặt đất lên mặt nước là 60 cm.

- Nếu tình trạng thời tiết vừa rồi lặp lại thì chúng ta có dự báo được không?

- Chúng tôi không dám khẳng định điều này. Làm công việc này là chẩn bệnh cho ông trời, việc vô cùng khó. Những hiện tượng thời tiết như thế này là hiện tượng đặc biệt, xảy ra bất ngờ, trong một thời gian ngắn nên việc dự báo không hề đơn giản. Nó cũng như những căn bệnh hiểm nghèo, bất ngờ đến, khó phát hiện sớm và di chuyển, biến đổi rất nhanh.

- Theo ông, cơ quan dự báo có trách nhiệm thế nào trước việc mưa lũ bất ngờ gây thiệt hại lớn?

- Chức năng của cơ quan chúng tôi là phục vụ cho thành phố Hà Nội, cung cấp bản tin cho Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, thành ủy Hà Nội và Ban phòng chống lụt bão Hà Nội. Chúng tôi dựa trên sự hỗ trợ của máy móc, kiến thức chuyên ngành, khả năng phân tích và kinh nghiệm để đưa ra những bản tin dự báo tốt nhất cung cấp cho các cơ quan chức năng liên quan. Còn việc truyền tải thông tin có đến đuợc người dân không thuộc phạm vi chức năng của cơ quan dự báo.

Sau lần này, chúng tôi sẽ tìm lời giải cho câu hỏi: “Đơn vị cần làm gì để tránh việc không dự báo được lượng mưa lớn. Đài sẽ cố gắng cập nhật phần mềm kỹ thuật để dự báo chính xác hơn lượng mưa.

- Để làm được điều đó, Đài cần đầu tư thêm những gì?

- Chúng tôi cần hỗ trợ rất nhiều. Điều này chúng tôi sẽ có kế hoạch trao đổi trực tiếp cơ quan đầu ngành và chính phủ. Báo chí khó có thể đưa ra tiếng nói can thiệp về vấn đề này.

- Xin cám ơn ông.