Trong đơn trình báo khẩn cấp gửi các cơ quan chức năng TP.Hà Nội đề ngày 19/8/2008, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần may Chiến Thắng (Cty Chiến Thắng), bà Ninh Thị Ty trình bày: “Từ ngày 15/8/2008, một số đối tượng với số lượng hàng trăm người đã có hành vi đập phá tường rào bảo vệ của công ty (trụ sở tại 178 Nguyễn Lương Bằng, Đống Đa, Hà Nội), sau đó kéo vào khu đất của công ty dựng lều, đặt tượng, treo ảnh và cầu nguyện, hò hét gây mất trật tự liên tục cả ngày lẫn đêm từ ngày 15/8/2008 đến nay.

 Hành vi gây rối trật tự này thực hiện trong khuôn viên đất của công ty, gần khu sản xuất dẫn đến công việc sản xuất của công ty bị ngừng trệ từ ngày 15/8, làm tổn hại cả vật chất và tinh thần của cán bộ công nhân viên công ty cũng như các hộ dân xung quanh công ty”.

 Khu đất có chủ như vô chủ

 23h30’ ngày 20/8, có mặt tại khu vực 178 Nguyễn Lương Bằng, trong khuôn viên nhà xưởng của Công ty Chiến Thắng, hình ảnh chúng tôi bắt gặp là những gương mặt mệt mỏi của các nữ công nhân đã nhiều đêm mất ngủ.

 Phương, một nữ công nhân quê ở Tuyên Quang vừa vào làm việc ở đây được 1 năm. Rời quê xuống Hà Nội học nghề, may mắn Phương được nhận vào làm công nhân ở Công ty Chiến Thắng với mức thu nhập chỉ gần 2 triệu đồng/ tháng. Một số tiền không lớn ở Hà Nội vật giá đắt đỏ, nhưng đó đã là một thu nhập khả dĩ đối với một công nhân ngành may mặc.

 Mọi việc đang yên bình, và Phương đang có nhiều dự định phấn đấu cho tương lai thì đột nhiên, từ hơn 1 tuần nay, đêm nào cô cũng phải thức trắng đêm để trông coi tài sản của mình và của công ty, dù công việc hằng ngày đã quá nặng đối với một nữ công nhân sản xuất.

Từ đêm 13/8, một số giáo dân của nhà thờ Thái Hà đã đưa bức tượng Đức Mẹ đặt vào khuôn viên khu đất của công ty Chiến Thắng. Thậm chí, một số giáo dân đã cố tình đem tranh, ảnh vào khu nhà ở của công nhân đòi treo, nhưng bị chính các công nhân tạm trú tại đây kịch liệt phản đối, nên họ đã phải treo trên những cành cây, cột điện ở phía ngoài.

Cũng từ đó, đêm đêm, cả khu đất rộng là nơi sản xuất của Công ty Chiến Thắng ban ngày, nơi nghỉ ngơi của hàng trăm công nhân ban đêm luôn trong tình trạng ai muốn vào thì vào, ai muốn ra thì ra và râm ran tiếng giáo dân vào cầu nguyện.

Tìm hiểu kỹ, được biết, bức tường bảo vệ khuôn viên nhà xưởng Công ty Chiến Thắng tại 178 Nguyễn Lương Bằng đã bị giáo xứ Thái Hà tổ chức huy động hàng trăm giáo dân đẩy đổ từ 14h ngày 15/8, lát gỗ cốp pha tạo lối đi, đưa nhiều tượng Đức Mẹ và thánh giá vào dựng trong khu đất này, rồi tổ chức cầu nguyện tại đây cả ngày lẫn đêm, nhiều ngày qua.

Trong quyết định số 76/SQL-ND do Công ty Chiến Thắng gửi báo VietNamNet ngày 19/8/2008, tổng thể khu đất có diện tích 16.296m2 tại khu vực 178 Nguyễn Lương Bằng được Sở Quản lý nhà đất Hà Nội giao Xí nghiệp Thảm len Hà Nội (nay là Công ty Chiến Thắng) sử dụng từ 30/1/1961.

 Để tự bảo vệ bản thân và tài sản công ty, Công ty Chiến Thắng đã phải huy động công nhân lập các tổ tự vệ, thay nhau túc trực ngày đêm ngay trên khu đất nhà xưởng và nơi ở của mình. Đồng thời, công ty này cũng liên tục gửi báo cáo, đơn kêu cứu đến các cấp chính quyền nhiều tháng qua.

 Khi Chính phủ đang kêu gọi toàn dân tiết kiệm, hạn chế sử dụng điện để phục vụ sản xuất, hơn 1 tuần nay, ở 178 Nguyễn Lương Bằng luôn sáng rực ánh đèn điện như một sân vận động nhỏ khi bóng đêm đổ xuống.

Giáo dân sau khi dựng các lều khung sắt ven tường rào, sau ngày “cao điểm” 15/8 tấn công đẩy sập tường rào bảo vệ công ty, đã chiếm luôn một phòng ở trong khu sản xuất để lập bàn thờ. Hàng chục giáo dân được huy động thay phiên túc trực cả ngày lẫn đêm, mắc màn ngủ tại chỗ. Hàng chục bóng đèn điện công suất hàng trăm oát được kéo tới mắc cao trên các thân cây. Giáo xứ Thái Hà dựng hẳn một bảng tin tại hiện trường để thông báo tin tức tới các giáo dân và thống nhất giờ cầu nguyện ở hiện trường.

Quy trình lấn đất

Trong đơn khiếu nại đề ngày 19/8/2008 đóng dấu đỏ gửi các cơ quan thông tấn báo chí, Giáo xứ Thái Hà cho rằng nhiều cơ quan báo chí đã cố tình xuyên tạc sự thật về sự việc đang diễn ra ở đây.

Tuy nhiên, với việc gần 1.000 công nhân đã phải tạm dừng công việc, giảm thu nhập, sản xuất phải đình trệ, hằng đêm phải thay phiên thức canh bảo vệ tài sản công ở ngay giữa Thủ đô, là một sự thật đang hiển hiện, hằng giờ, hằng ngày.

Công ty Chiến Thắng đã có hàng loạt đơn kêu cứu gửi các cơ quan, ngành chức năng TP. Hà Nội, đồng thời gửi hàng loạt công văn phản đối gửi ngài Linh mục Trịnh Ngọc Hiên (Chánh xứ Thái Hà) từ tháng 12/2007, nhưng sự việc đã được đẩy đến “cao điểm” với “sự kiện 15/8” với chiêu bài “đòi đất của giáo xứ”.

Trước đó, vào hồi 21h30’ ngày 3/12/2007, khoảng 70 giáo dân đã tràn vào cơ sở sản xuất của Công ty Chiến Thắng gây mất trật tự an ninh, đe doạ cán bộ lãnh đạo công ty này. Đến rạng sáng ngày 4/12, số giáo dân này mới rút khỏi 178 Nguyễn Lương Bằng, sau khi khoá luôn cổng phụ của công ty, buộc lòng Công ty Chiến Thắng phải phá khóa để ổn định sản xuất. Sự việc này, công ty đã có văn bản báo cáo các cơ quan chức năng TP. Hà Nội, đồng thời có công văn phản đối gửi Chánh xứ Thái Hà Trịnh Ngọc Hiên.

 Tới 20h ngày 5/1/2008, “có trên 100 giáo dân, trong đó khoảng 30% là nam giới đã tụ tập và có hành động đập phá, đạp đổ 20m tường rào bảo vệ phía Tây của công ty”. Sự việc này khiến Công ty Chiến Thắng phải có công văn “khẩn” gửi UBND quận Đống Đa đề nghị hỗ trợ an ninh, bảo vệ tài sản.

Đồng thời, Công ty Chiến Thắng tiếp tục có công văn gửi Chánh xứ Thái Hà Trịnh Ngọc Hiên, đề nghị “Ngài bằng uy tín của mình phân tích, khuyên răn giáo dân nhận thấy những việc làm như tụ tập, đập phá tài sản của công là vi phạm pháp luật. Không nên tiếp tục có những hoạt động phá hoại gây mất trật tự an ninh làm thiệt hại về kinh tế và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty”.

 Mọi công văn với lời lẽ đầy trọng thị của Công ty Chiến Thắng gửi Chánh xứ Thái Hà đều rơi vào im lặng, “họ không hề phúc đáp chúng tôi”, bà Nguyễn Thị Nga - Chánh Văn phòng Công ty Chiến Thắng cho biết.

Sự việc im ắng được một thời gian thì tới đêm 13/8, một số giáo dân của nhà thờ Thái Hà đã đưa bức tượng Đức Mẹ vào đặt trên khu đất 178 Nguyễn Lương Bằng, vì vậy Công ty Chiến Thắng lần thứ 3 có công văn gửi Chánh xứ Thái Hà thể hiện quan điểm “hành động của số giáo dân là trái pháp luật”, “yêu cầu giáo dân đưa tượng Đức Mẹ ra khỏi khu đất của công ty”.

Trong công văn ngày 15/8 gửi UBND TP. Hà Nội và các cơ quan hữu quan, Công ty Chiến Thắng đã dự báo hành động đêm 13/8 của một số giáo dân “có thể là những bước chuẩn bị cho việc chiếm đất công của Nhà nước” thì đến đêm 14 – ngày 15/8/2008, sự việc đã được phía giáo dân đẩy đến cao trào khi việc phá tường rào, đặt thêm tượng mới, cắt cỏ, dọn bãi, san nền, dùng cốp pha tạo lối đi… đã diễn ra trong thực tế.

Trong đơn trình báo khẩn cấp ngày 19/8/2008, Công ty Chiến Thắng phải “đề nghị cơ quan pháp luật điều tra làm rõ và xử lý nghiêm các đối tượng có hành vi gây rối” này.

 Đòi đất của “bóng ma” quá khứ?

Tại hiện trường đêm 20/8, có thể dễ dàng quan sát hàng trăm giáo dân đang tụ tập cầu nguyện dù đã gần 22h đêm. Khói nhang nghi ngút. Tiếng cầu kinh trong đêm vắng của hàng trăm người khiến không gian sinh hoạt của cư dân trên địa bàn khá căng thẳng.

Ngay từ đầu năm 2008, UBND TP. Hà Nội đã có Quyết định số 81 thành lập đoàn thanh tra liên ngành kiểm tra việc quản lý và sử dụng đất đai, trật tự xây dựng, trật tự giao thông công cộng trên địa bàn phường Quang Trung, quận Đống Đa, Hà Nội.

Đến 30/6/2008, UBND TP có Quyết định số 2476 do Phó Chủ tịch Vũ Hồng Khanh ký “về việc giải quyết đơn của ông Trịnh Ngọc Hiên, linh mục chính xứ Thái Hà và một số linh mục, giáo dân khác đòi quyền sử dụng đất đai tại khu vực 178 phố Nguyễn Lương Bằng (hiện do Công ty cổ phần May Chiến Thắng quản lý và sử dụng).

Quyết định trên khẳng định: "Căn cứ vào điều 1 Nghị quyết 23/2003 ngày 26/11/2003 của Quốc hội khóa XI, việc các ông Nguyễn Văn Thật, Nguyễn Ngọc Nam Phong, Đinh Tiến Đức, Nguyễn Văn Khải, Trịnh Ngọc Hiên - linh mục nhà thờ Thái Hà và một số giáo dân có đơn khiếu nại, đòi quyền sử dụng đất tại 116 Nam Đồng (nay là khu vực 178 Nguyễn Lương Bằng mà Nhà nước đã quản lý trong thời kỳ thực hiện chính sách cải tạo nhà cửa năm 1960 là không có cơ sở giải quyết".

Sau đó, ngày 2/7/2008, theo đề nghị của Đoàn thanh tra liên ngành, UBND TP. Hà Nội lại có Công văn số 4231 để chỉ đạo xử lý các vi phạm trong việc quản lý sử dụng đất đai, trật tự xây dựng tại khu vực 178 Nguyễn Lương Bằng, trong đó phân rõ trách nhiệm cho các ban, ngành và chính quyền địa phương của thành phố.

Trong công văn 4231 cũng nêu rõ: “Nếu nhà thờ Thái Hà có nhu cầu xin đất để phục vụ mục đích tôn giáo theo quy định của Nhà nước thì phải thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định của pháp luật, báo cáo cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xem xét, giải quyết”.

 Với những diễn biến nêu trên, đến sáng ngày 18/8/2008, UBND quận Đống Đa đã có văn bản tống đạt lần thứ 3 đến các linh mục giáo xứ Thái Hà về việc vi phạm pháp luật tại khu vực sản xuất của Công ty Chiến Thắng.

 Theo thống kê của các cơ quan chức năng, đến 12h ngày 18/8/2008, tại khu đất lấn chiếm, giáo xứ Thái Hà và giáo dân đã đặt 5 tượng Đức Mẹ, dựng 1 thánh giá lớn, treo nhiều ảnh tượng, thánh giá nhỏ, bình hoa, bát hương, thắp nến, treo đèn rải rác trong khu đất.

 UNND TP. Hà Nội cho rằng “điều đó thể hiện linh mục Vũ Khởi Phụng, chính xứ Thái Hà, ban hành giáo và giáo dân giáo xứ không tôn trọng các quy định của Luật và các văn bản quản lý Nhà nước của UBND TP (…) Đây là hành vi lấn lướt chính quyền, vi phạm nghiêm trọng Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo; Nghị định hướng dẫn thi hành và các quy định của Thành phố về trật tự xây dựng, giao thông đường bộ và an ninh trật tự của giáo xứ Thái Hà”.

Với lý do khu đất là “của giáo xứ Thái Hà”, có từ năm 1928, được các tu sỹ từ Quebec (Canada) sang mua, dường như những chức sắc tôn giáo ở giáo xứ này đã cố tình quên mất rằng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (nay là nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam) chỉ thực sự độc lập từ ngày 2/9/1945, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lập tại quảng trường Ba Đình, khai sinh nước Việt Nam độc lập. Trước đó, Việt Nam là thuộc địa bị Pháp đô hộ.

 Bao nhiêu máu xương đã đổ để có một đất nước Việt Nam độc lập, để người Việt Nam ngẩng đầu với thế giới là công dân một đất nước độc lập, để những người có đạo, dù bất kỳ là tôn giáo nào, được tự do theo tín ngưỡng mà mình thờ phụng dưới sự bảo vệ của luật pháp Việt Nam.

Dường như, những chức sắc của giáo xứ này đang muốn đòi lại những quyền lợi (nếu có) đã trở thành bóng ma của quá khứ. Những sự mua bán đó, nếu có, chỉ được một chính quyền thực dân đã không còn tồn tại, hiện diện ở Việt Nam thừa nhận mà thôi.