Học sinh được quyết định 2 trong 6 môn thi tốt nghiệp
Theo TS Nguyễn An Ninh, Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục, kỳ thi này có tên gọi là kỳ thi trung học phổ thông quốc gia được thiết kế với 2 phần: tổ chức kỳ thi trung học phổ thông quốc gia và sử dụng kết quả thi trung học phổ thông quốc gia. Kỳ thi sẽ được tổ chức vào tuần thứ 2 của tháng 6 hằng năm tại các tỉnh.
Về cơ bản, việc tổ chức coi thi được thực hiện như tuyển sinh ĐH, CĐ những năm qua và thi tốt nghiệp THPT năm 2007, 2008. Ngoài các điều kiện về học lực và hạnh kiểm theo quy định thì các thí sinh phải thi đủ 6 môn (3 môn bắt buộc đối với tất cả thí sinh là Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ), 1 môn do Bộ quy định hằng năm, 2 môn do thí sinh tự quyết định trong số các môn còn lại của kỳ thi.
Theo tiến trình đổi mới thi cử thì có thể từ năm 2010 hoặc 2011, cho phép thí sinh tự quyết định 3 môn trong số các môn còn lại của kỳ thi. Năm 2009, các thí sinh vẫn tiếp tục thi trắc nghiệm các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Ngoại ngữ, còn các môn khác thi tự luận.
Thang điểm mỗi bài thi là 10 điểm, nếu thí sinh đạt từ 18 trở lên và không có điểm 0 là đủ điều kiện tốt nghiệp. Cụ thể là từ 18 - 32 điểm là xếp loại tốt nghiệp trung bình, từ 32 - 46 điểm xếp loại khá và trên 46 điểm xếp loại giỏi. Trên cơ sở tổng số điểm thi tốt nghiệp và từng môn thi tốt nghiệp của thí sinh, các trường ĐH, CĐ và trung cấp chuyên nghiệp sẽ xét để tuyển sinh.
Tuy nhiên, đối với các ngành đòi hỏi phải thi những môn đặc thù, ngoài các môn văn hóa trong kỳ thi THPT quốc gia, Bộ GD&ĐT phối hợp với các trường thống nhất các môn thi đặc thù. Sau khi được Bộ công nhận, các trường sẽ công bố quy định cụ thể về việc tổ chức thi các môn này theo từng ngành đào tạo.
Tiết kiệm nhưng có giải quyết “vấn nạn” tiêu cực?
Hiện tại, Việt Nam nằm trong khoảng 10% số nước trên thế giới tổ chức 2 kỳ thi THPT và đại học, cao đẳng riêng biệt.
2 kỳ thi này có cùng một đối tượng, cùng một nội dung là kiến thức và kỹ năng ở THPT, chủ yếu là lớp 12, nhưng chỉ cách nhau có 1 tháng. Do vậy, nó gây áp lực căng thẳng cho các em học sinh và lãng phí hàng trăm tỉ đồng của xã hội.
Theo quan điểm của Bộ GD&ĐT, một số quốc gia có nền giáo dục khá phát triển, trình độ dân trí cao, đã phổ cập giáo dục trung học, lựa chọn phương án đổi mới thi cử bằng cách không tổ chức thi tốt nghiệp mà chỉ tổ chức thi tuyển sinh vào ĐH, CĐ. Việc tổ chức 2 kỳ thi riêng cũng khiến nhiều khâu khó kiểm soát chặt chẽ, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Và theo Thứ trưởng Long: Thi cử ở nước ta còn nhiều điểm chưa tương đồng với các nước trong khu vực, trong đó có những hạn chế, nếu không được khắc phục kịp thời, sẽ dẫn đến tụt hậu.
Nhiều ý kiến ủng hộ đổi mới thi cử và cũng kỳ vọng ngành giáo dục sẽ tổ chức kỳ thi thật sự nghiêm túc và khoa học, không có những thiếu sót đáng tiếc xảy ra, song lại cho rằng, việc ghép 2 kỳ thi với 2 mục đích khác nhau như vậy sẽ không hề gọn nhẹ và đơn giản như mục tiêu mà ngành giáo dục đưa ra.
Theo đó, việc tổ chức kỳ thi ở rất nhiều địa điểm chỉ giảm bớt tốn kém cho các thí sinh khi đi thi, song lại phải tổ chức đưa đón rất nhiều giám thị và thanh tra ủy quyền từ các trường đại học, cao đẳng và các tỉnh khác đến các điểm thi xa trung tâm tỉnh, lỵ. Liệu tính nghiêm túc, công bằng và khách quan của kỳ thi có được bảo đảm tại tất cả các hội đồng coi thi trong cả nước để lấy kết quả làm căn cứ xét tuyển vào đại học, cao đẳng cho các thí sinh?
Thứ trưởng Bành Tiến Long nhận định, hiện tượng tiêu cực và căn bệnh chạy theo thành tích cũng làm cho công tác coi, chấm thi ở nhiều nơi lỏng lẻo, hình thức. Nghiêm trọng hơn là những trường hợp gian lận có tổ chức.
Do vậy, Bộ GD&ĐT dự kiến sẽ tổ chức kỳ thi chung quốc gia ở những nơi có cơ sở vật chất đảm bảo như những thành phố lớn, các trường ĐH, CĐ. Ngoài giáo viên các trường phổ thông, lực lượng giảng viên cũng sẽ được huy động vào khâu coi thi.
Theo Thứ trưởng Bành Tiến Long, đề án về kỳ thi THPT Quốc gia nêu rõ các trường sử dụng kết quả của 3 môn thi để xét tuyển vào trường. Do đó, thí sinh muốn vào ngành nào chỉ cần thi môn của ngành đó.
Hiện nay kỳ thi vào ĐH, CĐ có 4 khối thi: A, B, C, D nhưng khi tổ chức một kỳ thi quốc gia, các trường tuyển theo ngành. Các trường công bố môn thi và xét tuyển trước 1 năm để các thi sính có thời gian chuẩn bị.
Đối với đề án về kỳ thi THPT Quốc gia, những em thi trượt ĐH năm nay không chỉ được thi lại vào năm sau mà còn tiếp tục trong những năm sau nữa.
Khi xây dựng đề án, Bộ GD-ĐT tính toán đề thi của kỳ thi THPT quốc gia dự kiến tỷ lệ là 60% kiến thức xét tốt nghiệp THPT và 40% kiến thức để xét tuyển vào ĐH, CĐ.