Đời sống xã hội đã và đang nảy sinh những vấn đề phức tạp, đáng lo ngại nhất là các tệ nạn xã hội đang len lỏi vào từng ngõ, ngách của cả cộng đồng dân cư và từng gia đình, làm băng hoại giá trị đạo đức, đe dọa tính mạng con người, ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục dân tộc, gây nhiều bất bình trong dân chúng.

Đến nay trong nước ta đã phát hiện 108.003 người nhiễm HIV/AIDS; 10.641 người đã bị đại dịch HIV cướp đi sự sống. Đối tượng nhiễm HIV ở nước ta đã xuất hiện trong các vùng nông thôn, học sinh, sinh viên, tân binh, thậm chí cả trong giới công chức. 64/64 tỉnh, thành phố và 93% số quận, huyện có người lây nhiễm HIV. Đại dịch HIV/AIDS có liên quan với tệ nạn chính là ma túy và mại dâm.

Theo kết quả điều tra mới nhất của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Hà Nội hiện có 18.561 người nghiện ma túy, có hồ sơ quản lý, số người hành nghề mại dâm lên đến 1.282 người. Số đối tượng nghiện ma túy cũng không ngừng gia tăng về số lượng, năm 2000 cả nước mới có 101.036 người nghiện ma túy thì năm 2005 đã lên đến 158.428 người nghiện có hồ sơ quản lý, tăng 56,8%.

Tệ nạn ma túy ở nước ta còn diễn biến phức tạp và nghiêm trọng. Hiệu quả các hoạt động phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn để giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại trong phòng, chống ma túy còn hạn chế. Theo dự báo của Bộ công an trong thời gian tới, vì lợi nhuận, tội phạm về ma túy ở nước ngoài sẽ tìm mọi cách đưa trái phép ma túy vào nước ta; tệ nạn ma túy sẽ có 4 tăng:

1. Số người nghiện ma tuý có nguy cơ tiếp tục tăng, đặc biệt phát triển trong thanh, thiếu niên, người không có công ăn việc làm và lây lan nhanh về vùng nông thôn đô thị hóa.

2. Số người nghiện ma tuý tổng hợp và người nghiện ma tuý bị nhiễm HIV/AIDS ngày càng nhiều.

3. Người chết do nghiện ma tuý sẽ tăng; các trung tâm cai nghiện hiện nay không đủ sức chứa cai nghiện tập trung.

4. Số người phạm tội và số đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến tệ nạn ma túy ở các trại giam, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng chiếm tỷ lệ ngày càng nhiều...
 
So với giai đoạn 1995 - 2000, số vụ án ma túy tăng trên 33% và 19% số đối tượng; lượng heroin thu giữ tăng gần 70%, ATS tăng trên 94%, thuốc tân được gây nghiện tăng hơn 10%...

Về công tác phòng, chống tệ nạn mại dâm: do truy quét mạnh nên tình trạng gái bán dâm đứng đường đón khách có giảm. Tuy nhiên, tệ nạn này lại biến tướng theo hướng trá hình tinh vi hơn: phòng trà, vũ trường, karaoke... thành nơi buôn bán, sử  dụng "thuốc lắc", khiến một bộ phận thanh niên ở các thành phố lớn sa vào con đường ăn chơi sa đoạ dẫn tới việc mắc các tệ nạn ma tuý, mại dâm.

Nạn trộm cắp hoành hành tại các khu vực tập trung đông dân cư, nhất là trên địa bàn các quận Thanh Xuân, Hoàng Mai…nơi có các khu vực có nhà cho thuê trọ. Những địa bàn phức tạp tiềm ẩn về ANTT đòi hỏi lực lượng Công an phải phối hợp với UBND các quận, huyện trong việc quản lý các loại đối tượng cần phải được đẩy mạnh và tăng cường.

 Theo nhận định của Phó Thủ tướng, xảy ra tình trạng trên một phần do chính quyền cơ sở thiếu trách nhiệm, không nắm được tình hình, thiếu kiên quyết, quản lý lỏng lẻo. Muốn phát hiện sớm và ngăn chặn kịp thời các tệ nạn, nhất là tệ nạn mại dâm ngay tại cơ sở phường, xã trong thời gian tới cần quy định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân trong công tác quản lý địa bàn.

Tuy nhiên, muốn thực hiện có hiệu quả công tác phòng chống tệ nạn xã hội các địa phương, ban, ngành phải luôn vận động toàn dân tham gia xây dựng phong trào “Khu dân cư không có các tệ nạn xã hội”.