Phát biểu tại lễ khai mạc, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết khẳng định, sự kiện diễn ra là hoạt động vì một thế giới hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.
Đại lễ mở đầu bằng Lễ dâng hương, cúng dường Tam bảo trang nghiêm, trịnh trọng theo các nghi thức đặc trưng của Phật giáo. Tiếp đó, các đại biểu đã dành một phút mặc niệm các nạn nhân bị thiệt mạng do cơn bão Nargis ở Myanmar vừa qua.
Sau Lễ dâng hương là màn biểu diễn múa Lục cúng và trình diễn bài ca “Vesak thiêng liêng”.
Đại lễ của hoà hợp
Phát biểu tại Đại lễ, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cho biết Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc được tổ chức tại Việt Nam là sự khẳng định Nhà nước Việt Nam tôn trọng và ủng hộ quyết định đúng đắn của Liên Hợp Quốc, chọn ngày Tam hợp Đức Phật là ngày văn hóa tôn giáo thế giới, đồng thời khẳng định Nhà nước Việt Nam luôn quan tâm và tôn trọng những giá trị đạo đức tốt đẹp của các tôn giáo mang lại cho đời sống xã hội, trong đó có Phật giáo.
Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh, Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc năm nay là cơ hội tốt để tăng cường sự hiểu biết, đoàn kết, cùng nhau hợp tác xây dựng xã hội tốt đẹp, một Niết bàn trong thế giới hiện thực, góp phần ngăn chặn sự xung đột, hoá giải các cuộc chiến tranh và đẩy lùi các nguy cơ nghèo đói, khổ đau trong đời sống xã hội, đưa con người tới cuộc sống an vui.
Chủ tịch nước mong mỗi người là một sứ giả của thiện chí, hòa bình và Đại lễ sẽ tiếp sức mạnh, sự quyết tâm để tiếp tục nêu cao chính pháp của Đức Phật trong đời sống xã hội, vì tương lai tươi sáng và tốt đẹp của toàn nhân loại.
Chủ tịch nước cho biết, Việt Nam là nước đa tôn giáo mà đạo Phật là tôn giáo có mặt từ rất sớm. Trong các thời đại, thời đại nào lịch sử Việt Nam cũng ghi nhận những nhà sư đại đức, đại trí đứng ra giúp đời hộ quốc an dân. Nối tiếp dòng chảy và truyền thống gần 2000 năm qua, Phật giáo Việt Nam đã làm được nhiều việc lợi đạo, ích đời, thực hiện cứu khổ độ sinh, thông qua hoằng dương Phật pháp vận động Tăng ni, Phật tử cả nước sống trong chánh tín, thực hiện đúng pháp luật Nhà nước, làm tròn nghĩa vụ của người công dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo, tích cực tham gia các hoạt động xã hội nhân đạo, giúp đỡ người già neo đơn, trẻ tàn tật, mồ côi, người gặp hoàn cảnh khó khăn, thực hiện xóa đói giảm nghèo, xây dựng cuộc sống mới văn minh, tiến bộ…
“Việt Nam hôm nay chủ trương phát huy tối đa nội lực, thực hiện chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế,với tinh thần là bạn với tất cả các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình,ổn định, hợp tác và phát triển. Việt Nam chủ trương bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc song cũng sẵn sàng tiếp thu, đón nhận tinh hoa văn hóa thế giới và hội nhập với các nền văn hóa tiên tiến của nhân loại. Việt Nam luôn tôn trọng các giá trị đạo đức tốt đẹp của tôn giáo đóng góp cho đời sống xã hội, hướng con người tới chân, thiện, mỹ, nhất là những giá trị phù hợp với truyền thống văn hóa, đạo đức, lối sống hướng thiện của con người Việt Nam, tích cực tham gia vào công cuộc xây dựng xã hội mới với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.

Những thông điệp cao cả
Hòa Thượng Thích Trí Tịnh, Chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo Hội Phật giáo Việt Nam cho rằng, Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc diễn ra, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế đối với Chính phủ Việt Nam và Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trong trách nhiệm phát huy tinh thần Đạo Phật, Đạo của từ bi và hòa bình, tạo sự liên hữu trong ngôi nhà Phật giáo khắp 5 Châu mà Giáo hội Phật giáo Việt Nam là thành viên, đã thể hiện tinh thần cao cả ấy trong cộng đồng Phật giáo thế giới và khu vực thời kỳ hội nhập và phát triển.
Hòa Thượng Thích Trí Tịnh cũng nhấn mạnh, Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc 2008 tại Việt Nam nói lên ý nghĩa của sự tập hợp đoàn kết, hòa bình, thống nhất và hữu nghị.
Trong thông điệp gửi tới Đại lễ, Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định, việc đăng cai sự kiện văn hóa tôn giáo quốc tế này là sự vinh dự và thuận duyên của Việt Nam, cũng như đối với Phật giáo Việt Nam để góp phần cùng với cộng đồng Phật giáo quốc tế phát huy tư tưởng giáo lý Phật Đà, lợi lạc quần sinh, đem lại hòa bình cho nhân loại trong phạm vi toàn cầu.

Đọc thông điệp của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Kin Moon tại Đại lễ, ông John Hendra, Điều phối viên UNDP tại Việt Nam nói, trong bối cảnh thế giới hiện nay, thông điệp của Đức Phật vì hòa bình, từ bi, tình thương đối với mọi sinh linh ngày càng trở nên khẩn thiết.
“Thông điệp đó nhắn nhủ mọi người cần mở rộng tấm lòng với đồng loại, những người đang cần sự giúp đỡ, đòi hỏi chúng ta nhận thức rõ rằng chúng ta là bản thân duy nhất, đặt hạnh phúc của cộng đồng, toàn thể nhân loại ngang bằng hạnh phúc của chính mình. Những giáo lý thôi thúc chúng ta giải quyết những thách thức to lớn hơn mà thế giới đang gặp phải đó là hòa bình, an ninh và phát triển, bảo vệ môi trường. Trong mỗi lĩnh vực, phải thoát khỏi lợi ích cá nhân hẹp hòi, suy nghĩ và hành động như những thành viên của một cộng đồng chung. Đó là con đường đi tới giác ngộ, nền tảng của một thế giới tốt đẹp hơn”.
Phụ tá Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, ông Noeleen Heyzer trong thông điệp chúc mừng gửi tới Đại lễ cũng khẳng định những lý tưởng cao cả của Đức Phật cho thấy có nhiều sự tương đồng giữa Phật giáo và Liên Hợp Quốc trong việc mưu cầu hạnh phúc, hòa bình cho cuộc sống nhân sinh. “Chúng ta có quyền hy vọng vào khả năng của Phật giáo trước những thách thức to lớn mà nhân loại đã và đang đối mặt như chiến tranh, bất công, xã hội, nghèo đói, ô nhiễm môi sinh…”
Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc 2008 tại Việt Nam đã nhận được nhiều thông điệp của lãnh đạo các nước trên thế giới.

Thủ tướng Australia Kevin Rudd nhấn mạnh, chủ đề của Đại lễ thể hiện sự thao thức của mỗi người con Phật, của các hội đoàn Phật giáo đối với lòng từ bi, nền hòa bình và sự hòa hợp.
Thủ tướng Kevin Rudd mong muốn, các cuộc đối thoại giữa các tôn giáo, Hội luôn chủ trương thắt chặt tình giao lưu giữa các cộng đồng.
Thủ tướng Sri Lanka Rathasiri Wickramanayaka nhấn mạnh, đây là cơ hội để lưu truyền thông điệp của Đức Phật về hòa bình, hòa giải, hòa hợp và tình thương đến toàn nhân loại.
Tổng thống Cộng hòa Nhân dân Bangladesh mong muốn, các hội thảo trong khuôn khổ Đại lễ sẽ là động lực trong công cuộc xây dựng nền hòa bình, thịnh vượng và đưa nhân loại thoát khỏi những phân biệt, ngăn cách phi lý về giai cấp, màu da, chủng tộc, hay tín ngưỡng…
Được tổ chức lần đầu tiên tại Việt Nam sau hơn 2000 năm Phật giáo có mặt tại Việt Nam, Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc 2008, từ 13 đến 17/5 tại Hà Nội, có nhiều hoạt động lớn. Trong đó có các cuộc hội thảo quốc tế diễn ra với 7 chủ đề phụ : Vai trò của Phật giáo trong việc ngăn ngừa chiến tranh, sự đóng góp của Phật giáo về công bằng xã hội, Phật giáo nhập thế và sự phát triển, giải pháp của Phật giáo về sự thay đổi khí hậu, giáo dục sự kế thừa và phát triển, Phật giáo trong thời đại kỹ thuật số.
* Trong thông điệp chúc mừng Đại Lễ Phật đản Liên Hợp Quốc 2008, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki Moon kêu gọi thế giới hướng về Myanmar, nơi người dân đang phải chịu sự tàn phá khốc liệt của cơn bão Nargis.
“Sự tàn phá khốc liệt đất nước Myanmar của cơn bão Nargis đã khiến cho nhân loại phải đau, thương xót. Mỗi một thiên tai như thế đi qua sẽ đem đến sự chết chóc, tang thương cho bao người, vô số gia đình bỗng chốc trở nên màn trời chiếu đất…Tất cả đang là nỗi đau của tất cả chúng ta.
Trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay của nhân dân Myanmar, cũng như những thách thức mà thế giới đang đối mặt, đòi hỏi chúng ta phải có một tinh thần điềm tĩnh, hòa ái, tập trung phát triển và bảo vệ môi sinh trong lành.
Ở những nơi này, chúng ta hãy làm ấm lên tinh thần hy sinh, vị tha trong mỗi người, nghĩ và làm việc như là một thành viên thực sự của một tổ chức quốc tế. Đây chính là con đường đưa đến sự giác ngộ và cũng là nền tảng xây dựng thế giới hòa bình thịnh vượng hơn”.