Vụ NLĐ kiện DN đòi bồi thường 1 triệu USD hồi tháng 6.2007 (Lao Động thông tin trên số báo 248 ngày 25.10.2007)  là một "sự kiện" trong quan hệ LĐ. Khoan nói đến số tiền đòi bồi thường lớn nhất tại VN từ trước tới nay thì có thể thấy một tình tiết mới nảy sinh trong quan hệ giữa NLĐ và một Cty đa quốc gia.

Bài 1: Mất việc làm, không thu nhập sau 10 năm cống hiến

Trở lại vụ việc

Anh Võ Xuân Hải, sinh năm 1975, trú tại Liễu Giai (Hà Nội) đã khởi kiện Cty dịch vụ Schlumberger Việt Nam (SVN), trụ sở tại cảng Hạ lưu PTSC, 65A, đường 30.4, TP.Vũng Tàu. Ngày 25.7.1997, anh Hải ký HĐLĐ với SVN với vị trí làm việc tại Cty là kỹ sư. Đây là HĐLĐ không xác định thời hạn, có hiệu lực từ ngày 28.7.1997, thời gian thử việc từ 28.7 đến 28.9.1997.

Hết thời gian thử việc, anh Hải được Cty SVN cử sang Australia học tiếng Anh, sau đó điều chuyển đi làm việc ở nhiều nước trên thế giới đều là chi nhánh của Cty Schlumberger Global Resources Ltd. như Turkmenistan, Nga, Kazakhstan, Pháp, Tây Ban Nha, Hà Lan, Mỹ. Từ tháng 8 năm 2006, anh Hải được điều chuyển làm việc tại Thái Lan. Tuy nhiên, bất ngờ, ngày 1.3.2007, trong khi đang làm việc, anh Hải nhận được thông báo bằng văn bản do ông Keith Schilling - giám đốc dịch vụ địa vật lý cho 3 nước Thái Lan - Myanmar - VN ký.

Nội dung của thông báo là chấm dứt HĐLĐ giữa Cty đối với anh Võ Xuân Hải. Điều đáng nói, thông báo này không có dấu pháp nhân Cty và đưa ra lý do rất chung chung là anh Hải không đạt kết quả tốt trong công việc. Thông báo cũng nói rõ anh Hải phải nghỉ làm việc ngay trong ngày 1.3.2007 - ngày ông giám đốc ký thông báo.

Do bị bất ngờ và không được giải thích từ phía Cty lý do vì sao bị đơn phương chấm dứt HĐLĐ trước thời hạn một cách đột ngột, anh Hải không chấp nhận ký vào văn bản nhận thông báo. Song người quản lý nhân sự Cty vẫn quyết định buộc anh Hải nghỉ việc từ kể từ ngày 1.3.2007 theo nội dung một văn bản thông báo chỉ vẻn vẹn có mấy dòng của một cá nhân Cty ký.

Trước tình hình đó, anh Hải đã tìm mọi cách liên lạc với đại diện Cty để được giải thích việc bị chấm dứt HĐLĐ nhưng không nhận được bất cứ phản hồi nào. Anh Hải buộc phải nghỉ việc và về nước trong sự oan ức.

Lý do buộc thôi việc có thoả đáng?

Thông báo đơn phương chấm dứt HĐLĐ đối với anh Võ Xuân Hải khẳng định: "Ông đã không đáp ứng được những yêu cầu và có ảnh hưởng tới công việc". Điều này gây sốc cho anh Hải vì trong suốt 10 năm làm việc cho Schlumberger, anh Hải chưa bao giờ nhận được cảnh báo nào từ phía Cty cũng như những người quản lý. Hơn thế, anh Hải luôn được đánh giá và ghi nhận là người có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực, trách nhiệm, luôn hoàn thành xuất sắc công việc được giao.

Cty từng trao tặng các huy chương vàng, huy chương đồng cho anh Hải vì anh đã hoàn thành tốt các dự án của Cty. Ngoài ra anh Hải còn nhận được thư chúc mừng của TGĐ điều hành Cty (CEO) - ông Andrew Gould - về các thành tích trong công việc. Trong lần xếp loại gần nhất (giai đoạn từ 1.1.2006 đến 4.8.2006), với vị trí kỹ sư hỗ trợ kỹ thuật cho các hoạt động địa vật lý trên toàn thế giới, kết quả công việc của anh Hải được đánh giá "trên mức mong đợi". Cty còn cất nhắc anh Hải từ vị trí kỹ sư hiện trường loại 8 lên vị trí GĐ dịch vụ địa vật lý cấp 12 tại Cty.

Đang từ một người được tín nhiệm và có thu nhập cao, bất ngờ bị cho thôi việc, về VN không được bố trí công việc, ngày 14.6.2007, anh Hải đã chính thức khởi kiện SVN. Toà án Nhân dân TP.Vũng Tàu là nơi thụ lý vụ kiện. Anh Võ Xuân Hải yêu cầu SVN bồi thường các khoản tiền tương ứng với 5 năm đang được hưởng tại Cty với thời điểm bị chấm dứt HĐLĐ, gồm: Tiền lương; các khoản phụ cấp như nhà ở, giáo dục trẻ em, các khoản trợ cấp gián đoạn, lương hưu... Theo cách tính của anh, tổng số tiền của 3 khoản này là 1 triệu USD.

3 lần toà tổ chức hoà giải đều không thành, trong đó có lần do SVN vắng mặt vào phút chót. Điều này gây không ít khó khăn cho anh Hải vì hoàn cảnh ở xa toà.

(Còn nữa)