Bị bắt giữ khi đang đánh bắt xa bờ

Bốn tàu cá Bà Rịa-Vũng Tàu số hiệu 9082TS, 8290TS, 9091TS, 9028TS do ông Nguyễn Văn Ro (Trần Phú, P.5, TP Vũng Tàu) làm chủ tàu, bị bắt từ hồi tháng 6-2006. 77 người trở về trên bốn tàu cá trên là thuyền viên của 14 tàu cá khác (gồm 12 tàu của Bà Rịa-Vũng Tàu và hai tàu của tỉnh Bình Thuận), bị bắt từ ngày 13-11 đến 23-12-2007. Theo tường trình của những người trở về, họ bị phía Indonesia bắt giữ khi đang đánh bắt xa bờ trên vùng biển giáp ranh lãnh hải của Indonesia.

Trung tá Đào Quang Hiển, phó tham mưu trưởng Bộ chỉ huy bộ đội biên phòng Bà Rịa-Vũng Tàu, cho biết trước đó, vào lúc 11g ngày 16-2-2008, ban tác chiến Bộ chỉ huy bộ đội biên phòng tiếp nhận tin báo của gia đình ông Nguyễn Văn Ro về việc vào ngày 4-6-2006, bốn tàu cá bị Indonesia bắt giữ tại đảo Natuna khi đang đánh bắt ở vùng biển chồng lấn giữa VN - Indonesia. Theo lời người nhà ông Ro, phía Indonesia cho rằng các tàu cá này đã xâm phạm lãnh hải nên họ bắt giữ, thuyền trưởng, máy trưởng bị phạt tù, còn tàu và ngư cụ bị tịch thu đem bán cho ngư dân Indonesia.  

Đến đầu tháng 2-2008, thông qua người quen ở Indonesia, ông Ro bay qua Indonesia mua lại được bốn tàu cá của mình. Sau khi mua lại tàu, phía Indonesia cho phép bốn tàu này về VN và buộc phải chở theo 77 ngư dân mà họ đã bắt. Lúc 7g ngày 14-2-2008, bốn tàu cá trên đã rời cảng Natuna về VN.  

Nhiều uẩn khúc

Em Hồ Tấn Sĩ (15 tuổi, Khánh Hòa), người nhỏ tuổi nhất trong số những ngư dân trở về, kể: vào ngày 23-12-2007, em đang đứng ở gần vôlăng tàu thì nghe súng nổ và có tàu của cảnh sát Indonesia vây bắt, họ bắn nhiều phát súng, trong đó có một phát trúng vào chân em, cũng may chỉ trúng ở phần mềm.

Sau đó, họ áp giải tàu về đất liền. Anh Trần Công Việt, thuyền viên, cho biết khi lên đất liền anh thấy có nhiều ngư dân VN đi trên các tàu cá khác cũng bị bắt đưa về đây. Tất cả tài sản trên người các anh và trên tàu bị lột sạch. Các anh bị cạo trọc đầu, bị giam giữ trong những căn nhà ẩm thấp như tù nhân, mỗi bữa chỉ ăn cơm với muối, thậm chí còn bị đánh đập do bất đồng ngôn ngữ.
 
Theo biên bản lời khai với cơ quan chức năng, một số ngư dân thừa nhận có đánh bắt cá trên vùng biển chồng lấn giữa VN và Indonesia. Tuy nhiên, điều khiến các cơ quan chức năng VN khá bất ngờ là nếu thật sự họ xâm phạm lãnh hải Indonesia thì vì sao phía Indonesia không liên hệ với VN để trao trả ngư dân theo con đường ngoại giao như qui định chung của quốc tế !?

Trung tá Đào Quang Hiển nói: "Khi tiếp nhận, tôi thấy hầu hết ngư dân gần như kiệt sức, ai cũng hốc hác. Nhiều ngư dân cho biết bị đánh đập, ăn uống thiếu thốn". Theo lời khai của các ngư dân, sau khi bị bắt, thuyền trưởng, máy trưởng bị đưa ra tòa xử phạt từ 3-4 năm tù giam, tài sản bị tịch thu phát mãi, thuyền viên thì được trả tự do. 

Ông Hiển tỏ ra bức xúc khi ngư dân bị đẩy về trên những con tàu không được trang bị đầy đủ phương tiện đi biển an toàn, đến công cụ hỗ trợ tối thiểu nhất cũng không có. Sau nhiều tháng bị giam giữ, họ bị đẩy lên bốn chiếc tàu đánh cá (trong đó có hai chiếc bị hỏng nặng phải kéo về) và phải tự tìm về vùng biển Bà Rịa-Vũng Tàu.

Liệu các ngư dân này có xâm phạm vùng biển Indonesia? Ông Hiển cho rằng những người biết đích xác vị trí của tàu thời điểm bị bắt giữ chính là các thuyền trưởng. Tuy nhiên, những người này chưa trở về nước, còn những máy móc hỗ trợ việc xác định này trên các tàu đều đã bị tịch thu.