Từ vụ tiêu cực trọng tài, vụ bán độ tại SEA Games 23, đến vụ “con bạc triệu đô” và PMU 18, “thương hiệu” C14 với những tên tuổi như Thiếu tướng Cục trưởng Phạm Xuân Quắc, Đại tá Cục phó Trần Trọng Lượng, Trung tá Doãn Công Huân... xuất hiện tràn ngập trên hầu khắp mặt báo cả năm qua.

Cánh PV cũng được dịp một năm lăn lộn, đeo bám thông tin các vụ án từ C14...

Say nghề

Một chiều cuối năm 2005, cánh phóng viên không khỏi “sốc” khi nghe người cán bộ điều tra của C14 bắt đầu nêu những nghi vấn về việc “bán độ” tại SEA Games 23.

Lúc này, tuyển U23 vừa chân ướt chân ráo về nước sau khi thi đấu tại Bacolod (Philippines). Nói gì thì nói, Huy chương Bạc SEA Games là một thành tích không đến nỗi tồi của tuyển U23 Quốc gia. Chả nhẽ chuyện những “người hùng” bán độ lại là sự thật?

Chỉ vài ngày sau, với sự khẳng định và thái độ phẫn nộ hiếm gặp của người cán bộ điều tra, kết hợp với kiểm chứng qua một vài nguồn tin, các PV nhận thấy việc một số cựu tuyển thủ U23 bán độ là có cơ sở.

Ngày 12/12/2005, một số tờ báo "lĩnh ấn tiên phong" như CAND, Tiền Phong...bắt đầu tung “quả bom tấn” về nghi án bán độ của một số cựu tuyển thủ U23. Các bài báo lập tức thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận với nhiều luồng cảm xúc phức tạp: phẫn nộ, thất vọng, nghi hoặc...

Một tờ báo nước ngoài thời điểm đó còn cho rằng các PV đã “quá đà” trong đấu tranh chống tiêu cực, rằng các tuyển thủ U23 có thể khởi kiện PV.

Nghi án trở thành vụ án! C14 lần lượt triệu tập, rồi bắt giam một loạt tuyển thủ U23 Văn Quyến, Quốc Vượng, Quốc Anh, Bật Hiếu... Chuyên án U23 “nổ tung” trên tất cả các mặt báo. Cùng thời gian này, lại xảy ra vụ đánh bạc của 22 cán bộ chiến sỹ CA TP Hà Nội trong công viên Bách Thảo, mốc khởi đầu cho các vụ án “con bạc triệu đô” và PMU 18.

Một năm bận rộn và cực nhọc của cánh PV nội chính. Kiên trì đeo bám, chờ đợi các cầu thủ, các bị can lên làm việc theo lệnh triệu tập để chụp ảnh, phỏng vấn... là chuyện “thường ngày ở huyện”.

Nhẵn mặt cánh PV là các bà, các chị hàng nước, hàng ăn trước cổng C14 (ngõ 55 phố Hoàng Hoa Thám) và trước trụ sở Trực ban Hình sự- Cơ quan CSĐT Bộ Công an (14 phố Hồ Giám), nơi các bị can thường bị triệu tập đến làm việc.

Nhiều “tiểu xảo” cũng được các PV sử dụng để “lọt” qua cổng C14, tiếp cận với tướng Quắc và các điều tra viên, thu thập thông tin các vụ án. Sau, có đận lãnh đạo C14 phải ra thông báo “cấm cửa” các PV, dán ngay ở phòng thường trực của Cục, với các quy định rõ ràng về thủ tục ra vào, gặp cán bộ nào... để tránh lộ lọt thông tin.

Các PV cũng nhiều dịp được “luyện tay lái lụa” khi phóng như bay theo xe chở các bị can Văn Quyến, Quốc Vượng, Bùi Tiến Dũng, Nguyễn Việt Tiến... về nơi giam giữ. Một cán bộ C14 từng phải thốt lên: Giá như một số chiến sỹ trẻ của Cục có được nhiệt huyết, say nghề như mấy tay PV thì... quá ổn!

“Tai nạn”

Cánh PV cũng dính “tai nạn nghề nghiệp” khá nhiều, khi đeo bám các vụ án do C14 thụ lý. Một số phóng viên tham gia "làm án" đã suýt ăn “đòn hội đồng” ngay tại công viên Bách Thảo, hôm C14 bắt quả tang 22 cán bộ chiến sỹ CA Hà Nội đánh bạc.

Tác nghiệp bên tường rào C14.

Số là, đang túc trực ở 55 Hoàng Hoa Thám, chợt thấy C14 rầm rộ xuất quân, các PV nháo nhác chạy theo, mới hay có vụ đánh bạc của một số cán bộ chiến sỹ CA trong công viên Bách Thảo.

Vừa giơ máy ảnh, lập tức có một số người trong đám đông lừ lừ tiến ra đe dọa, có người còn xưng là “đầu gấu Núi Nùng” định xuống tay hành hung các PV. Rất may, trong đám đông có mấy anh em hình sự Hà Nội quen mặt PV, can ngăn kịp thời nên chưa xảy ra chuyện.

Đến khi xe ô tô của tướng Quắc phóng vào, đám người quá khích mới lảng dần. Sau kiểm tra lại, các PV mới hay chẳng có ai trong số đó là “đầu gấu Núi Nùng” cả, mà hầu hết họ là bạn của các cán bộ chiến sỹ  bị bắt quả tang đánh bạc, đang lúc bức xúc...

Trong những ngày túc trực ở cổng C14, một PV đã bị kẻ xấu giật đứt bu – gi xe máy. Trong và nhiều ngày sau hôm bắt Bùi Tiến Dũng, các PV đã phải bảo nhau “cảnh giác cao độ” với một nhóm người lạ mặt đi xe máy bám theo các PV.

Hôm bắt Nguyễn Mậu Thôn, một đồng nghiệp báo Đời sống và Pháp luật bị giằng máy ảnh và xảy ra xô xát nhỏ. Cũng hôm này, xảy ra một “tai nạn” dở khóc dở cười đối với một PV báo Thanh niên.

Trong lúc chụp ảnh công an dẫn giải Nguyễn Mậu Thôn về khám xét nơi làm việc, anh này đã bị “một đối tượng lạ mặt” xô đẩy, dúi đầu. Một PV báo khác kịp thời chớp được tấm hình, đưa lên mặt báo... Bộ Công an sau đó đã ra văn bản chỉ đạo CQĐT phải có biện pháp bảo vệ các PV tác nghiệp.

“Đối tượng lạ mặt” nhanh chóng được làm rõ, là một... cán bộ CA phường sở tại, và ông này đã cố gắng đẩy PV ra khi chiếc cửa cuốn đang sập xuống, để bảo vệ an toàn cho PV. Chuyện dở khóc dở cười sau đó được... xí xóa.

Và... quá đà!

Nhìn lại cả quá trình đeo bám, đưa tin về vụ PMU 18, rất có thể nhiều PV nội chính, trong đó có chúng tôi, sẽ có sự trưởng thành và điềm đạm hơn trong việc chọn lọc, xử lý thông tin.

Một số thông tin báo chí đăng tải gây bức xúc lớn trong dư luận, song đến nay vẫn chưa được làm rõ. Đầu tiên là việc ăn chơi của Bùi Tiến Dũng, Nguyễn Việt Tiến, việc các “chân dài” có liên quan.

Rồi thông tin về “bốn đường dây chạy án trong vụ PMU 18”, việc một số cán bộ cơ quan bảo vệ pháp luật có dấu hiệu liên quan đến việc chạy án...

Người đời bảo, “không có lửa làm sao có khói”. Những thông tin trên, các PV không tự nghĩ ra, thậm chí một số thông tin còn được người có trách nhiệm phát ngôn trong một số lần họp báo hoặc phỏng vấn trực tiếp, song nó mới dừng ở những thông tin trinh sát bước đầu.

Một số thông tin khác là từ đơn thư tố cáo, chính danh có, nặc danh có. Mà từ nguồn tin trinh sát đến việc điều tra, kết luận; từ đơn thư tố cáo đến việc chứng minh trong thực tế... còn là khoảng cách khá xa.

Song, khi những thông tin đã được đưa lên mặt báo, dù mới ở dạng nghi vấn, cũng sẽ gây ra những tác động dư luận và vượt ra khỏi tầm kiểm soát của PV.

Cũng một phần do những thông tin trên báo chí, Vụ trưởng Vụ 1A Viện KSNDTC Nguyễn Duy Hồng không được tiếp tục tham gia kiểm sát điều tra vụ án PMU 18. Nặng nề hơn, Thiếu tướng Cao Ngọc Oánh phải thôi chức Phó Tổng cục trưởng TCCS, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Bộ CA.

Vậy nhưng, kết quả điều tra mới nhất tính đến thời điểm hiện nay vẫn là: Không có tài liệu cho thấy các cán bộ trên có liên quan đến việc chạy án cho Bùi Tiến Dũng và đồng bọn.

Điều tiếng qua đi, sự trong sạch được trả lại. Song đối với một số cán bộ, có thể nhiều cơ hội thăng tiến của họ đã tạm trôi qua.

Chợt nhớ lần phỏng vấn Thiếu tướng Cao Ngọc Oánh hồi ông Oánh còn đang đối mặt với “búa rìu dư luận”, vị cựu Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Bộ Công an này từng nói: Tôi là người của tổ chức, tổ chức phân công thế nào, tôi xin chấp hành...